Chương 307: Một Đêm Mưa
Đêm ấy mưa xuống thật.
Ban đầu Tạ Tiểu Bảo còn nghe được từng giọt trên mái. Sau đó tiếng mưa dày lên, phủ kín cả tiếng Xám đạp chân trong sân. Hắn bật dậy, định chạy ra kiểm chỗ buộc la. Lâm Hổ đã khoác áo, mở cửa trước hắn một bước.
“Em lấy đèn,” anh nói. “Đứng dưới mái, đừng chạy ra nền trơn.”
Bảo đem đèn tới. Xám vẫn ở chỗ buộc, mái che không dột ngay trên lưng, nhưng nước từ sân đang chảy qua máng cỏ. Hổ dẫn nó sang góc cao hơn, còn bà chủ trạm đem tấm ván chắn để nước không cuốn cỏ ra ngoài. Dư An kiểm lại dây buộc và nói nền mới đủ rộng để la nằm. Thanh Nghi giúp dời bao cỏ lên kệ.
Ô Kê ở trong phòng, nghe tiếng mưa cũng thức. Khi Bảo trở lại, con gà đã nhảy lên phản, đứng sát chiếc nồi bọc vải. Hắn kéo lồng ra khỏi chỗ nước hắt, đặt bát nước xuống nền khô. Ô Kê nhìn cái bát, rồi nhìn vệt mưa ở cửa sổ.
“Ngươi không cần uống nước từ mái,” hắn bảo.
Nó mổ vào mép cửa. Bảo khép bớt cánh cửa sổ, để lại một khe thoáng. Hắn kiểm nồi, nắp và túi giấy; mọi thứ vẫn khô. Nhưng khi nằm xuống, hắn nghĩ đến vạch nước trên hòn đá ở lối mỏ. Nếu nước lên qua vạch, họ sẽ biết gì? Chỉ biết nó đã lên, còn nền đường vừa xem có chịu được không thì phải tới tận nơi.
Sáng ra, mưa đã ngừng. Sân trạm có những vệt bùn mới. Bà chủ đưa cho Bảo cái chổi và nói nếu hắn muốn giúp thì quét lá khỏi miệng rãnh, đừng quét bùn xuống đó. Hắn làm cùng Hổ. Hai người hốt lá thành một đống; bà chủ đem sọt tới, nói lá sẽ ủ ở góc vườn.
Bà Vân đến muộn hơn hôm trước, ống quần ướt gần đến gối. Bà không đi một mình: ông Tấn và người có ruộng dưới lạch cùng tới. Ông đã xem mương nhà mình, báo nước vẫn chảy vào đó, song có chỗ lá mới mắc ở khúc cong. Bà Vân định lên kiểm, dặn nhóm mang thức ăn và áo mưa, chưa mang Xám.
Thanh Nghi hỏi có tin người xem thân cây không. Bà Vân nói người ấy hẹn tới lối mỏ sau bữa sáng, mang cưa và đi cùng một người phụ. Việc của họ trước tiên là xem gốc và chỗ cây tì, không phải cắt ngay. Hổ gật đầu, lấy cuộn dây và gậy đo.
Trên đường đi, Bảo thấy mấy mảng đất nhỏ trôi xuống lối. Một chỗ dấu chân hôm qua đã bị nước xóa; chỗ khác vẫn còn một vệt giày ở nền cứng. Hắn định ghi “mưa xóa dấu đường”, nhưng Thanh Nghi nhắc có nhiều đoạn vẫn thấy. Hắn sửa thành “một số dấu chân ở chỗ đất mềm đã mất”.
Đến rãnh đầu lối mỏ, nước cao hơn vạch than, song phần than đã nhòe. Bảo xem hòn đá và hướng đứng theo hình trong sổ, rồi đánh một dấu mới ở chỗ mặt nước chạm đá. Bà Vân chỉ hắn đừng vội viết “cao hơn hai đốt ngón tay”: hôm qua nước được nhìn từ một phía, hôm nay mặt nước gợn mạnh, vạch cũ cũng không còn rõ hết.
Hắn đổi cách ghi: “Nước vượt phần vạch còn thấy.” Dư An hỏi hắn có thất vọng không. Bảo đáp có một chút; hắn đã mong dấu của mình cho ra một con số thật đẹp. Ông bảo một dấu không rõ vẫn giúp họ biết phải nhìn kỹ hơn, miễn đừng bắt nó nói nhiều hơn nó có thể nói.
Tới chỗ nước rẽ, họ thấy lá đã mắc ở cửa lạch. Nước vẫn đi theo lạch cũ, nhưng một phần lại tràn vào rãnh qua vệt đường. Bờ ruộng phía dưới không bị vỡ; người có ruộng kiểm chỗ mương đã khơi, rồi cùng ông Tấn gạt lá ra. Bà Vân không cho cả nhóm đứng sát miệng rãnh cùng lúc. Bà nhờ Hổ ở nền cao kéo sọt lá lên, Thanh Nghi và Bảo nhận sọt ở phía ngoài.
Nước chảy mạnh hơn khi lá được gạt đi. Một cục đất mềm theo dòng trôi vào mương, mắc ở khúc cong. Người có ruộng dùng cành khều nó lên, xem phần bờ có sụt thêm không. Ông nói mương nhà mình nhận được nước, nhưng nếu mưa lớn hơn, phải ra xem lần nữa. Ông không muốn cả bờ bị khoét chỉ để mặt đường khô.
Bảo thấy chỗ hôm qua họ định tính nền vẫn còn ướt. Hắn chạm đầu gậy xuống; đất dính lên gậy thành một cục. Bà Vân bảo đợi nước rút và kiểm nền ở nhiều điểm trước khi chở vật liệu. Đổ đất khô lên một lớp bùn lúc này sẽ làm mặt đường trông phẳng nhưng chân vẫn có thể lún.
“Thế hôm nay chúng ta chỉ dọn lá?” hắn hỏi.
“Còn phải xem cây, xem lối sau cây và chọn chỗ lấy vật liệu.” Bà nhìn hắn. “Dọn lá cũng là việc. Nếu bỏ nó, phần còn lại có thể phải làm lại.”
Hắn không cãi. Hắn bê sọt lá thứ hai, tới nửa đường thì Dư An nhắc đổi người. Hổ nhận sọt, còn hắn giữ cửa lạch không cho cành mới trôi vào. Một cành nhỏ lọt qua tay, hắn chụp hụt, phải dùng gậy kéo lại. Lúc đưa được cành lên bờ, tay áo hắn đã ướt đến khuỷu.
Người xem cây tới gần trưa. Ông tên Lộc, cùng một người phụ mang cưa, dây và hai cái nêm gỗ. Họ đi qua khe trong, tới phía thân cây đổ. Hổ cùng ông Tấn theo, còn Bảo và Thanh Nghi đứng ở nơi nhìn được cả hai đầu cây.
Ông Lộc xem gốc, nhánh chống xuống sườn và chỗ thân cây tựa vào đất. Một đầu cây đã mục, nhưng phần giữa vẫn nặng; nhánh chống không gánh toàn bộ thân, song đang giữ một đầu khỏi dịch xuống lối. Ông không cho ai đứng phía dưới. Ông bảo có thể cắt bớt một nhánh nhỏ đang chắn tầm nhìn, còn muốn mở lối cho la phải chống và giữ thân cây trước, cần thêm người ở hai đầu.
“Cắt nhánh nhỏ xong, la qua được không?” Hổ hỏi.
“Chưa. Thân cây vẫn thấp, và nền phía ngoài còn ướt.” Ông Lộc đặt nêm xuống đất. “Hôm nay ta cắt nhánh không chịu lực để nhìn rõ. Phần thân sẽ hẹn lúc có đủ người.”
Bảo nhìn cái cưa. Hắn từng tưởng chỉ cần cắt một khúc cây là đường thông. Ông Lộc lại bắt mọi người đứng lên phía cao, kiểm nơi nhánh có thể rơi, rồi mới cưa. Nhánh nhỏ rời ra, được người phụ giữ và đặt xuống chỗ bằng. Phía sau nó lộ một khoảng đường trước đó bị che; bậc đá và gốc cây vẫn còn, nhưng giờ họ thấy rõ hơn chỗ hai thứ gặp nhau.
Hổ đem sợi dây đo Xám đặt trên nền cao để so. Ngay cả khi không tính tải, thân cây thấp hơn khoảng trống con la cần. Nếu dắt nó tới, nó không thể cúi qua như người. Anh ghi vào sổ Bảo: “Chưa đưa la tới thân cây.”
Đầu giờ chiều, người có ruộng nhận được tin từ nhà: nước ở mương sau vườn đã chảy tốt hơn, song một chỗ bờ thấp bắt đầu tràn. Ông phải về xem. Bà Vân cử ông Tấn đi cùng, còn nhóm dừng việc vét mương cho đến khi có tin. Bảo nhìn những cái cuốc đặt xuống, thấy khó chịu vì nước vừa bớt ở đường lại thành việc ở nơi khác.
Thanh Nghi hỏi hắn nghĩ gì. Hắn nói nếu không khơi lạch, nước đã tiếp tục khoét lối; nhưng nếu khơi mà làm ngập ruộng, họ cũng chưa giải quyết được đường.
“Vậy ta chờ ông ấy xem,” nàng nói. “Không phải chỉ mình chúng ta cần nước đi đúng chỗ.”
Trong khi đợi, Hổ và bà Vân đo lại khoảng bằng ở đầu vệt ngoài. Bảo ghi hai lần đo: một khi mặt đất còn ướt, một sau khi họ dọn lớp lá trơn. Nền rộng hơn chỗ tảng đá, đủ để một người dắt la quay nếu không có tải cồng kềnh, nhưng bà Vân vẫn muốn thử từ từ khi mặt nền khô hơn.
Ông Tấn trở lại trước khi nắng xuống, báo bờ mương thấp đã được người nhà đắp tạm bằng những bao đất có sẵn. Nước chưa tràn vào ruộng, nhưng họ muốn theo dõi qua đêm. Ông nhấn mạnh chỗ đắp ở nhà đó do họ tự làm, nhóm không thấy tận mắt. Bảo ghi đúng như vậy.
Họ kết thúc công việc trước tối. Bà Vân trả lại những bó cành khô còn dùng được cho người trong xóm; ông Lộc mang cưa về, hẹn hôm sau báo có đủ người xử lý thân cây hay không. Nhóm trả tiền cho phần đã thỏa thuận, còn việc làm tiếp sẽ tính khi biết khối lượng. Không ai bỏ mặc dụng cụ ở mép đường.
Về đến trạm, Bảo mở lồng Ô Kê. Con gà lập tức chạy về phía bếp, nhưng cửa đóng. Nó quay lại mổ dây dép bà chủ. Bà đưa hắn một cái bát nhỏ có mấy hạt thóc còn sót, nói hôm nay không phải cho thêm; gà đã tự bới được dưới lớp cỏ khô.
Hắn cảm ơn, đi xem Xám. Nền chỗ buộc vẫn khô sau trận mưa. Hổ xoa cổ nó, kiểm xem dây có cọ vào da không. Bảo lấy sổ ra định kể mọi chuyện; con la chỉ ngửi chiếc túi, nơi hắn còn một mẩu bánh.
“Ngươi muốn nghe kết quả hay muốn ăn?”
Xám hất đầu. Hắn bẻ một mẩu nhỏ đưa, rồi cất phần còn lại. Ô Kê chạy đến sau, nhìn hắn với vẻ bất bình. Bảo bèn bóp vụn thêm một chút cho nó, đủ để cả hai thôi tranh chiếc túi.
Tối, Thanh Nghi đặt trang ghi của hôm qua cạnh trang hôm nay. Dòng nước đã đổi sau một đêm mưa; một nhánh cây đã được cắt, nhưng thân cây và nền đường vẫn còn. Bảo dùng bút khoanh hai việc có thể tiếp tục: kiểm mương sau đêm và chờ người xử lý thân cây.
Hắn nhìn khoảng trống trong hình vẽ. Hôm qua hắn nghĩ chỉ cần đắp thêm đất. Hôm nay hắn biết bên dưới còn có ruộng, mương và những người sẽ ở lại sau khi nhóm mình đi. Hắn không xóa ý định mở đường; hắn vẽ thêm một mũi tên nhỏ chỉ nơi nước phải đi, rồi gấp sổ trước khi Ô Kê kịp nhảy lên bàn.