Chương 331: Đường Nước Qua Sân
Sáng hôm sau, nước trong sân nhà bà Mạnh đã rút, nhưng chiếc rãnh bên hàng rào bị lá và đất chặn lại.
Tạ Tiểu Bảo lấy một cành cây khô, ngồi xổm gạt đám lá sang bên. Nước đục chảy qua khe vừa mở, cuốn theo một chiếc vỏ thóc. Hắn nhìn nó đi hết đoạn rãnh, tới chỗ đất thấp thì dừng.
“Ngươi đào sâu hơn một chút,” Lâm Hổ nói từ phía sau.
Bảo thử ấn đầu cành xuống đất. Đất mềm nhưng cành cây cong đi, không đào được bao nhiêu. Hổ đưa hắn một mảnh gỗ dẹt lấy trong đồ dùng của nhóm. Hai người gạt đất khỏi lòng rãnh, chừa lại phần bờ để nước không tràn sang vườn rau.
“Ta từng bị bà Mạnh mắng vì làm tắc chỗ này,” Bảo nói.
“Ngươi bỏ gì xuống?”
“Vỏ đậu.”
“Bao nhiêu?”
“Chỉ một ít.” Bảo nhìn nụ cười của Hổ. “Một cái rổ nhỏ.”
Nước cuối cùng cũng chảy ra khỏi sân. Bảo đặt mảnh gỗ xuống, nhìn lòng rãnh mới thông. Hắn nhớ hôm ấy mình bị bà Mạnh bắt đứng cạnh xem nước thoát, rồi mới được vào ăn bánh. Hắn từng thấy việc ấy lâu vô cùng. Bây giờ, nếu bà có thể đứng bên cạnh mắng hắn một câu, hắn sẵn sàng đào lại cả đoạn rãnh.
Thanh Nghi ra hiên, bảo Dư An muốn mọi người cùng bàn việc đi xem những ngõ chưa tới. Bảo rửa tay, trả mảnh gỗ cho Hổ rồi vào nhà. Bà Mạnh vẫn bên bàn bánh, tờ thư Bảo viết đặt trên ghế, chiếc bát sạch chặn góc giấy.
Dư An trải một tờ giấy lên đầu bàn trống. Bảo vẽ con đường từ nhà bà Mạnh tới giếng, đường sang nhà lão Kỷ và lối tới lò rèn. Hắn đánh dấu những nơi cả nhóm đã ghé, cả những nhà họ chỉ đứng ngoài gọi vì cửa khép.
“Còn ngõ này,” hắn nói, chỉ một đường ngắn phía sau nhà mình. “Ngày trước con hay đi qua để tới vườn. Hôm về làng, con chưa đi hết.”
“Có ai sống ở cuối ngõ không?” Thanh Nghi hỏi.
“Có mấy nhà. Con nhớ một nhà có giàn bầu, nhưng không biết giờ còn không.”
Hổ nhìn giấy. “Ta đi với Bảo. Thanh Nghi ở đây cùng Dư An, nếu chiều khô ráo thì sang lão Kỷ xem mái.”
Dư An gật đầu. “Đừng tách nhau. Gặp ai đang cần che mưa hoặc có việc nguy cấp thì về báo, đừng cố tự làm hết.”
Bảo mang sổ, thêm một bình nước nhỏ. Trước khi đi, hắn lại kiểm máng thóc của Ô Kê. Hôm nay con gà không ăn hết phần tối qua; hắn nhặt mấy vỏ trấu nổi trên nước, đổi nước mới rồi nói với nó rằng Hổ đi cùng mình. Ô Kê đứng sát nan, đầu hướng ra đường, nhưng vẫn ở trong lồng.
Qua giếng, họ tới trước cổng nhà Bảo. Chiếc chổi hắn dựng lại lần trước vẫn tựa tường. Đất sân có dấu nước chảy sau mưa; ở góc gần cửa, một đống lá tụ quanh chân chổi.
Bảo đứng nhìn. “Hôm trước ta đã khép cửa.”
Cửa vẫn khép. Không có dấu chân mới rõ ràng trên nền đất ướt, nhưng hắn biết mưa có thể xóa nhiều dấu. Hắn đẩy cổng, bước vào sân. Hổ đứng ngoài, hỏi hắn có muốn vào nhà không.
“Ta nhìn một lát thôi.”
Bảo mở cửa, để ánh sáng đi vào. Chiếc bát úp trên bàn vẫn ở chỗ cũ. Cái giỏ quai sờn bên tường cũng vậy. Hắn đi qua gian trước tới cửa sau, gọi một tiếng rồi đẩy cửa. Không ai đáp. Cánh cửa mở ra khoảng đất nhỏ, sau đó là hàng rào và lối sang ngõ hắn định tới.
Hắn dừng ở ngưỡng. Ngày trước, có lần hắn giấu nửa củ khoai dưới mái sau nhà, định để dành sáng hôm sau. Đêm mưa, nước dột xuống làm chỗ giấu ướt sũng. Sáng ra hắn bới mãi chỉ thấy vỏ khoai lẫn bùn, bèn ngồi buồn tới lúc có người trong làng mang cho bát cơm. Hắn nhớ mình đã ăn rất nhanh; còn ai mang tới thì hắn không nhớ chắc. Bảo đứng thêm một chút, cố gọi lại khuôn mặt ấy, nhưng ký ức chỉ đưa về hơi nóng của bát cơm trên hai bàn tay lạnh.
Hắn khép cửa sau rồi trở ra. Hổ thấy mắt hắn đỏ, không hỏi ngay. Anh nhặt chiếc chổi, phủi lá khỏi chân tường và đưa cán cho Bảo.
“Ta quét hộ được không?”
Bảo nhận chổi. “Để ta quét. Anh đứng đây một lát nhé.”
Hắn quét lá thành một đống nhỏ ngoài góc sân. Hổ lấy tay giữ cổng để gió không đẩy vào người hắn. Chẳng mất bao lâu, nền đất đã hiện rõ hơn. Bảo dựng chổi lại, nhưng lần này đặt sâu vào dưới hiên để khỏi bị mưa hắt.
Hai người rẽ vào ngõ sau nhà. Giàn bầu vẫn còn, dây leo vắt qua những thanh tre; một quả bầu nhỏ treo phía trong, đầu quả còn xanh. Dưới giàn, một người phụ nữ đang cầm chậu, nghiêng người về phía chiếc chum. Nước ở mép chậu chưa đổ xuống đất. Bảo gọi, nàng không đáp. Hổ chạm nhẹ vào cổ tay nàng, rồi nói tay còn ấm.
Một bé gái đứng phía sau, hai tay giơ lên như đang chờ nhận chiếc khăn mắc ở mép chậu. Trên má bé có một vệt bùn mỏng. Bảo đi vòng sang trước mặt, gọi nhỏ. Mắt bé hướng về phía người phụ nữ, không nhìn hắn.
“Cô bé có thể là con bà ấy,” hắn nói.
“Có thể,” Hổ đáp. “Nhưng ta chưa biết chắc.”
Bảo nhìn mái che trên giàn. Một đoạn vải cũ buộc từ giàn bầu sang cột hiên giúp nước không tạt vào chỗ hai người đứng. Đêm qua mưa lớn, mép vải đã võng xuống nhưng chưa tuột. Hổ kiểm dây, buộc thêm một nút ở đầu còn lỏng. Bảo giữ cột tre cho anh.
Trong lúc ấy, hắn nghe tiếng róc rách nhỏ. Nước từ mái chảy xuống một ống tre rồi theo rãnh sát tường. Tới đoạn gần chân chum, rãnh đầy lá. Nước tràn ra, chảy về phía đôi giày của bé gái.
Bảo ngồi xuống, gạt đám lá. Một chiếc lá mắc sâu dưới mép đá, hắn dùng cành cây nạy ra. Nước lập tức thoát qua khe, để lại vệt bùn mỏng trên nền.
Hắn nhìn chiếc khăn ở mép chậu. Một đầu khăn đã chạm gần bàn tay bé gái. Nếu người phụ nữ tiếp tục nghiêng chậu, không biết khăn sẽ rơi vào tay bé hay xuống đất. Bảo muốn đặt khăn hẳn vào hai tay bé, nhưng hắn nhớ bàn tay bà Mạnh đang nhích trên chiếc bánh. Mọi người ở đây không hoàn toàn đứng yên; thay đổi thứ họ đang giữ có thể khiến việc đang làm dở trở nên khác đi.
Hắn không chạm vào khăn. Hắn lấy chiếc giỏ rỗng ngoài hiên, đặt gần chỗ nước tràn để nếu khăn rơi xuống đất, nó có thể rơi vào giỏ. Hổ nhìn khoảng cách, dời giỏ sang một bên để không cản chân người phụ nữ.
“Ta không biết có đúng chỗ không,” Bảo nói.
“Ta cũng không biết. Ít nhất giỏ không vướng đường họ.”
Bảo đứng thêm một lúc, rồi chào hai người. Hắn và Hổ đi hết ngõ. Ở căn nhà cuối, cửa mở, một ông lão ngồi bên bàn, trước mặt là chiếc bát úp. Bảo không nhận ra ông. Hắn gọi từ cửa, chờ một lát rồi cùng Hổ xem quanh khoảng sân. Mái còn nguyên, nước mưa thoát được; họ không vào gian trong.
Trên đường quay lại, Bảo nhìn giàn bầu. Quả bầu xanh đung đưa khi gió thổi, còn bàn tay bé gái vẫn giơ ra. Hắn dừng chân.
“Ngươi nghĩ bé có nhìn thấy chúng ta không?” hắn hỏi.
Hổ nhìn theo hướng mắt bé. “Ta không biết.”
“Nếu bé đang chờ chiếc khăn, chắc bé chỉ nghĩ mình đã chờ một lát.” Bảo lại nhìn người phụ nữ. “Còn chúng ta đã đi hết cả ngõ.”
Hổ không trả lời ngay. Anh cúi xuống, nhặt cành cây Bảo vừa bỏ bên rãnh và đặt gọn cạnh hàng rào. “Chúng ta cứ nói cho họ biết mình đã tới. Dù họ nghe được hay chưa, lời ấy là thật.”
Bảo bước tới trước giàn bầu. Hắn nói tên mình, giới thiệu Hổ, kể họ đã thông rãnh và buộc lại tấm che. Hắn còn chỉ chiếc giỏ đặt gần chân chum, bảo nếu không cần thì sau này có thể dời đi. Nói xong, hắn thấy mình vụng về, nhưng vẫn nhìn bé gái thêm một lần trước khi rời ngõ.
Về tới nhà bà Mạnh, họ thấy Thanh Nghi và Dư An đã quay lại sau chuyến sang nhà lão Kỷ. Mái hiên lão bị thấm ở một chỗ, chưa nhỏ nước xuống bàn. Họ dùng một tấm phủ của nhóm che phía ngoài mái, buộc vào phần cột chắc, không đụng tới tờ giấy trong tay lão.
Bảo kể chuyện giàn bầu và chiếc khăn. Dư An hỏi kỹ vị trí người phụ nữ, bé gái, chậu và dòng nước. Ông nói sẽ tới xem cùng họ sau, nhất là chỗ nền đất từng bị ngập. Thanh Nghi đánh dấu ngõ ấy trên tờ giấy Bảo vẽ; nàng ghi thêm hai nhà còn chưa biết bên trong có ai.
“Còn nhiều nơi quá,” Bảo nói.
Hắn nhìn những khoảng trống trên giấy. Mỗi khoảng là một con đường hắn từng đi qua, một mái nhà hắn từng thấy. Bây giờ chỉ bốn người của nhóm phải lần lượt tới từng nơi. Hắn nghĩ đến ông Lộc ở ngoài rặng cây. Ông đã nói muốn chuẩn bị việc nhà trước khi quyết định vào làng, và cũng đã nhận danh sách hỏi mua gạo, thóc, dầu đèn.
“Chúng ta có thể nhờ ông Lộc mua thêm vải che mưa,” hắn nói. “Không cần để ông mang vào nếu ông chưa muốn.”
“Ta có thể hỏi,” Thanh Nghi đáp. “Nhưng vải của chúng ta còn đủ cho vài chỗ trước mắt. Ta kiểm lại đã.”
Hổ ra hiên lấy bó đồ. Bảo theo anh, giúp giũ khô tấm vải đã dùng đêm mưa. Trong lúc hai người phơi, Ô Kê vươn cổ nhìn. Bảo kê lồng sát vào chỗ râm, cho nó tránh nắng. Con gà đi qua đi lại trong lồng hai lượt, rồi đứng quay đầu về phía đường giữa làng.
“Ta đã gặp một em bé,” Bảo kể với nó. “Em ấy đang chờ một chiếc khăn.”
Ô Kê gõ mỏ vào nan. Bảo không biết nó có nghe hay chỉ muốn ra ngoài. Hắn để ngón tay ở khe lồng, con gà mổ nhẹ một cái rồi quay đi.
Buổi chiều, Dư An cùng Bảo trở lại ngõ có giàn bầu. Ông xem chỗ nền đã thoát nước, quan sát người phụ nữ và bé gái, rồi nhờ Bảo kể lại chính xác vị trí chiếc khăn lúc sáng. Bảo chỉ mép khăn và khoảng cách tới tay bé. Ông không khẳng định có thay đổi ngay; ông đứng nhìn thêm, rồi nói sẽ so lại vào lần sau.
Trước khi đi, Bảo thấy một đường nước nhỏ đang bò tới chân chiếc giỏ. Hắn dùng mảnh gỗ đào thêm một lối cho nước chảy ra rãnh. Lần này không có vỏ đậu, chỉ có một chiếc lá bầu cuốn theo dòng.
Về nhà bà Mạnh, hắn cất mảnh gỗ cạnh cửa. Chiếc bánh trong tay bà vẫn chưa đặt xuống. Bảo mở lá thư, viết thêm về giàn bầu và bé gái, rồi dừng bút trước câu *mọi người đều đợi*.
Hắn gạch câu ấy. Hắn không biết họ đang đợi gì, hay có biết mình đang đợi không. Hắn viết lại: *Hôm nay con đã tới ngõ sau nhà. Khi bà muốn nghe, con sẽ kể.*
Hắn đặt thư xuống cạnh bát. Ngoài sân, nước còn chảy chậm trong rãnh vừa thông, mang chiếc vỏ thóc đi xa hơn lúc sáng. Bảo nhìn theo tới khi nó khuất sau chân hàng rào, rồi quay vào ngồi cạnh bà.