Chương 334: Một Nếp Bánh, Một Ngày
Đêm ấy, Tạ Tiểu Bảo mơ thấy bà Mạnh đặt chiếc bánh xuống.
Bà lau tay vào tạp dề, nhấc chiếc bánh vừa nặn lên, hỏi hắn đã rửa tay chưa. Bảo chìa hai bàn tay ra. Một tay sạch, tay kia dính đầy bột. Bà nhìn hắn, không nói gì; hắn vội giấu bàn tay bẩn sau lưng.
Rồi hắn tỉnh dậy.
Trong nhà vẫn tối. Chiếc đèn đã hạ bấc, bà Mạnh đứng ở cạnh bàn. Dư An ngồi trên ghế gần cửa, nghe hắn trở mình bèn hỏi có chuyện gì.
“Con mơ bà nói chuyện.” Bảo kéo khăn khỏi vai, ngồi thẳng. “Con còn chưa kịp ăn bánh.”
“Vậy đáng tiếc thật.”
Bảo nhìn ông. Dư An nói rất nghiêm túc, nhưng khóe miệng hơi nhúc nhích. Hắn xoa mặt, đứng dậy tới bên bàn. Trên mặt bột có một nếp gấp mới; ngón tay bà Mạnh đã ép nó gần sát nếp bên cạnh. Hắn không chắc bà đã nặn được bao nhiêu trong lúc mình ngủ, chỉ biết chiếc bánh khác hình vẽ trước đó.
“Ngày nào con cũng thấy bà làm thêm một chút,” hắn nói. “Nếu con cứ đợi, bà sẽ nặn xong chứ?”
Dư An nhìn chiếc bánh. “Ta nghĩ có thể. Nhưng ta không biết phải chờ bao lâu, và cũng không biết khi xong việc bà có nghe thấy chúng ta không.”
“Con muốn biết phải chờ bao lâu.”
“Vậy trước hết ta xem mình biết được gì.”
Dư An lấy hai tờ hình Bảo đã vẽ, đặt trên ghế cạnh lá thư. Một hình được vẽ hôm đầu, một hình vẽ sau đó dưới ánh đèn. Những nét bút không đều, khoảng cách giữa bàn tay và mép bánh cũng không thật đúng. Nhưng khi so với chiếc bánh hiện tại, nếp gấp đã dài hơn.
Bảo nhìn một lúc. “Con vẽ xấu quá.”
“Cháu đã vẽ được điều mình muốn nhớ.”
“Nhưng muốn biết còn bao lâu thì không đủ.”
“Đúng. Hình này giúp ta thấy có chuyển động, chưa giúp ta tính chính xác thời gian.”
Bảo muốn có một câu trả lời rõ ràng hơn. Hắn từng chờ nước sôi, chờ cháo chín, chờ một người qua cầu; những việc đó đều có thể nhìn thấy tiến triển. Ở đây hắn phải dùng cả một ngày mới thấy ngón tay bà nhích được một chút. Hắn nhìn hai tờ giấy, rồi nhìn bàn tay dính bột.
“Nếu biết bà đang nặn tới đâu, con có thể đợi bên cạnh,” hắn nói.
“Cháu vẫn có thể ở đây. Nhưng cháu cũng cần ngủ, cần ăn và còn muốn tìm những người khác.” Dư An đẩy chiếc bát nước về phía hắn. “Chúng ta thay nhau trông bà.”
Bảo uống nước, không nói thêm. Ngoài hiên, Xám trở mình. Hắn nghe tiếng chân con la cọ vào nền, rồi tiếng Ô Kê gõ nhẹ vào máng. Những âm thanh ấy đến nhanh, tự nhiên như hơi thở của hắn. Hắn nhớ giọt nước trên lá rau, chiếc búa trong tay Hàn thúc, sợi dây gàu người đàn ông bên giếng đang giữ. Có thứ chuyển động bình thường, có thứ phải nhìn rất lâu mới thấy khác; tại sao chúng ở cạnh nhau được, hắn chưa hiểu.
Sáng ra, hắn kể giấc mơ với Hổ. Hổ hỏi trong mơ bánh có nhân gì. Bảo bảo mình chưa ăn nên không biết. Hổ suy nghĩ rất nghiêm túc, nói như vậy đáng tiếc hơn cả chuyện chưa rửa tay.
Thanh Nghi đặt túi gạo lên ghế, hỏi Bảo muốn nấu gì. Hắn nghĩ một lúc rồi nói muốn nấu cháo đặc. Hôm qua ông Lộc mang gạo tới, họ đã trả tiền, còn đủ cho mấy bữa. Hổ nhóm lửa ở khoảng hiên thoáng, Bảo vo gạo, thêm nước rồi bắc Nhân Gian Lô lên.
Khi cháo sôi, hắn không mở nắp liên tục như lần trước. Hổ nhìn hắn, hỏi có phải đang bị bệnh không. Bảo đáp mình đã học được rằng gạo cần thời gian. Hổ cầm muôi, chờ một lát rồi tự mình nhấc nắp lên xem. Bảo nhìn anh, không nói; anh đặt nắp xuống, ho nhẹ một tiếng.
Ăn xong, Thanh Nghi đem tờ giấy có các ngõ trong làng ra. Còn hai ngôi nhà gần giàn bầu mà họ mới gọi từ ngoài, chưa biết bên trong có ai. Hổ bảo hôm nay sẽ cùng nàng tới, mang theo cuộn vải và xem lại những chỗ có thể bị mưa tạt. Dư An ở với bà Mạnh. Bảo định đi theo Hổ, rồi nhìn chiếc bánh.
“Con muốn ở lại một lúc,” hắn nói.
Hổ gật đầu. “Lúc nào cần thêm người thì gọi.”
Hai người rời hiên. Bảo dọn bát, rửa nồi, để cái nắp lệch khô ở chỗ thoáng. Hắn thay nước cho Ô Kê, đưa cho Xám ít cỏ rồi trở vào. Dư An đang kiểm túi thuốc, xếp lại những gói bị ẩm từ chuyến đi. Bảo ngồi cạnh cửa sổ, nhìn bà Mạnh.
Một lát sau, hắn lấy mảnh giấy sạch, vẽ lại chiếc bánh. Hắn đặt mẩu giấy trên ghế, cố chọn chỗ có thể ngồi lại đúng như lúc vẽ. Dư An không ngăn, nhưng bảo hắn viết kèm lúc mặt trời vừa qua cành cây ngoài cửa.
“Để hôm sau biết mình so với lúc nào,” ông nói.
Bảo làm theo. Hắn không ngồi dán mắt vào bánh nữa. Hắn kể cho bà nghe chuyện ông Lộc bị cành cây vướng quang, chuyện ông Thuận buộc thêm dây cho mái che, cả chuyện Hổ lén mở nắp nồi cháo. Kể hết, hắn chờ Dư An phân loại thuốc, bèn giúp gấp lại những mảnh giấy bọc.
Mặt trời đi khỏi cành cây. Một chiếc lá rơi xuống sân; Xám ngẩng đầu rồi lại cúi ăn. Bảo quay vào bàn bánh. Nếu không có hình vẽ, hắn không dám nói có gì thay đổi. Nhưng ở mép chiếc bánh, nếp gấp mới đã sát hơn với đường hắn nhìn lúc sáng. Hắn gọi Dư An.
Hai người xem lại hình và vật thật. Dư An bảo sự khác biệt còn nhỏ, nhưng phù hợp với những lần trước: bàn tay bà tiếp tục nặn. Bảo muốn hỏi cần bao nhiêu ngày nữa để xong, ông chỉ lắc đầu.
“Ta chưa biết tốc độ ấy có giữ nguyên không. Ta cũng không biết bà sẽ làm gì sau đó.”
Bảo nhìn chồng bánh trên bàn. “Có thể bà sẽ lấy cái khác.”
“Có thể.”
“Hoặc bà sẽ gọi con.”
Dư An không gạt điều ấy đi. Ông đặt hai tờ giấy cạnh nhau, nói: “Ta sẽ ở đây khi bà làm xong, nếu có thể.”
Bảo nghe chữ *nếu*, muốn hỏi tại sao không nói chắc. Rồi hắn nhớ trong làng còn bao nhiêu nhà chưa xem, nhớ ông Lộc và ông Thuận cũng phải về làm việc của họ. Không ai có thể hứa ngồi cạnh một chiếc bàn mãi mãi. Hắn kéo chiếc ghế ra chỗ không chắn đường bà, ngồi xuống.
“Vậy khi ông phải đi, con ở đây. Khi con đi, nhờ người khác ở lại.”
Dư An gật đầu. “Ta có thể làm thế trong lúc tìm cách khác.”
Đến trưa, Hổ và Thanh Nghi trở về. Ở một căn nhà cửa khép, họ nghe thấy tiếng nước nhỏ phía sau nhưng không có tiếng người trả lời. Họ đi vòng quanh phía ngoài, thấy mái không dột vào cửa; vẫn chưa biết bên trong có ai. Nhà còn lại mở cửa trước, một người đang ngồi bên chiếc bàn thấp. Thanh Nghi đã gọi và xem quanh chỗ ấy, không thấy nước mưa tạt tới.
Bảo nghe rồi muốn tới xem ngay. Dư An hỏi hắn đã ăn chưa. Hắn chỉ vào nồi cháo còn một ít ở hiên. Hổ đưa muôi cho hắn, lần này không cần nhắc hai lần; hắn múc bốn phần, chia hết.
Trong lúc ăn, Thanh Nghi nói muốn trở lại chỗ giếng làng. Nàng đã để ý từ hôm đầu người đàn ông giữ dây gàu, nhưng chưa có cách nào phân biệt một gợn nước với gợn khác. Bảo hỏi nàng định làm gì. Nàng đáp muốn quan sát và tìm một dấu mốc cố định ở bên ngoài gàu, không chạm vào người hay giật dây.
“Để làm gì?” Hổ hỏi.
“Nếu thấy gàu dịch đi, chúng ta có thêm một chuyển động để so. Chưa chắc sẽ tính được, nhưng có thể biết việc bà Mạnh cử động chậm không chỉ xảy ra một chỗ.”
Bảo đặt bát xuống. “Ta đi cùng.”
Dư An ở lại nhà bà Mạnh. Ba người tới giếng lúc nắng đã dịu. Người đàn ông vẫn giữ dây, gàu nước ở trên miệng giếng. Một người phụ nữ ôm bó rau đứng cách đó mấy bước; vạt áo vẫn mắc vào đầu cọc. Bảo chào cả hai rồi nhìn gàu.
Thanh Nghi ngồi ở một góc không chắn đường. Nàng đặt một viên sỏi nhỏ trên đất, đánh dấu chỗ chân ghế của mình, rồi nhìn theo mép gàu so với một vết sứt trên thành giếng. Nàng không vẽ ngay, chờ Hổ và Bảo cùng nhìn, mỗi người nói xem từ chỗ ấy thấy gì.
Hổ chỉ: “Mép gàu gần sát vết sứt, nhưng chưa che hẳn.”
Bảo cúi xuống cùng tầm mắt. “Ta thấy còn một khoảng.”
Họ ghi lại lời ấy cùng thời điểm, không đặt tay lên gàu. Sau đó Bảo đứng lên để Thanh Nghi ngồi đúng vị trí ban đầu. Ông Thuận từng nói mình sẽ về lo việc nhà; ông Lộc giữ hình vẽ ở quầy thịt. Nhóm của Bảo có thể hỏi họ lần sau, nhưng không cần chờ hai người mới bắt đầu nhìn.
Nắng tiếp tục dịch trên sân. Hổ đi xem tấm vải che ở quầy thịt, còn Bảo ngồi với Thanh Nghi. Hắn kể mình vừa mơ thấy bà Mạnh hỏi đã rửa tay chưa. Nàng hỏi trong mơ hắn trả lời thế nào. Hắn bảo chưa kịp trả lời đã tỉnh.
“Lần tới ngươi nhớ rửa trước khi ngủ,” nàng nói.
Bảo nhìn tay mình. “Nếu con mơ thấy ăn, rửa tay lúc tỉnh có tính không?”
“Ta không biết. Nhưng chắc bà Mạnh sẽ hỏi cả hai lần.”
Hắn cười. Lúc quay lại giếng, gàu nước vẫn ở gần vết sứt. Khoảng giữa chúng có vẻ nhỏ hơn, hoặc có thể do hắn ngồi lệch. Thanh Nghi đổi chỗ cho Hổ nhìn, nhưng anh cũng không chắc. Nàng không sửa dòng đã ghi; nàng chỉ viết thêm rằng sau một quãng chờ, khác biệt chưa rõ.
Bảo hơi thất vọng. Hắn từng mong chỉ cần ngồi một buổi, sự bí ẩn của cả làng sẽ mở ra. Nhưng chiếc gàu không cho hắn một câu trả lời nhanh. Hắn đứng dậy, phủi đất trên áo, rồi nhìn người giữ dây.
“Bác, chúng cháu sẽ quay lại.”
Trên đường về, họ ghé chỗ giàn bầu. Chiếc giỏ vẫn ở gần chân chum, không chắn lối. Bàn tay bé gái giơ về phía chiếc khăn; hôm nay Bảo không cố nói đã thấy khoảng cách thay đổi. Hắn kể cho bé nghe mình vừa nấu cháo, Hổ đã lén mở nắp, rồi đặt bình nước ở nơi khô.
Về tới nhà bà Mạnh, trời đã gần tối. Dư An chỉ cho hắn xem chiếc bánh. Mép bánh giờ có thêm một nếp gấp nhỏ nằm cạnh những nếp trước. Lần này cả Bảo và Thanh Nghi đều nhìn thấy khi so với hình buổi sáng.
Bảo ngồi xuống ghế. Hắn không biết một nếp bánh sẽ tốn bao nhiêu ngày, cũng không biết khi chiếc bánh hoàn thành bà sẽ làm gì. Hắn chỉ biết từ lúc mình ăn sáng đến lúc trời sắp tối, bà đã nặn thêm được một nếp.
Hắn mở thư, viết: *Hôm nay con nấu cháo đặc. Bà nặn thêm một nếp bánh.*
Viết xong, hắn đặt bút xuống. Hổ đem nồi vào, nói tối nay có thể hâm phần nước còn lại để rửa tay. Bảo nhìn hai bàn tay mình, nhớ giấc mơ, liền đứng dậy đi theo anh.