Chương 375: Giá Của Lựa Chọn
Nửa chiếc bánh vẫn còn trong hộp.
Hổ đặt hộp lên bàn trước mặt Tạ Tiểu Bảo. Bánh đã nguội, mép hơi cứng. Hắn cắn một miếng, nhai kỹ rồi uống nước. Dù để qua đêm, nó vẫn là chiếc bánh hôm qua hắn muốn ăn; chỉ có lúc ăn đã khác.
“Giữ được một đêm,” Hổ nói.
“Vì anh giữ hộ.”
“Cháu đã đưa cho ta giữ.”
Bảo ăn hết nửa bánh, trong bụng vẫn còn khoảng trống quen thuộc. Hắn không thấy mình giỏi hơn Ô Kê vì giữ được một nửa. Con gà không có Hổ ngồi cạnh vào lúc nó ăn phần của người sau; ít nhất, hắn chưa biết có hay không. Nhưng hắn đã thấy cái giá nhỏ của việc để lại bánh: phải chịu đói thêm một đêm, đổi lấy nửa chiếc bánh vào sáng nay.
Phần bà Mạnh bảo hắn đong có thể lớn hơn nửa chiếc bánh. Hắn chưa biết nó ở đâu, và cũng chưa biết phải trả gì nếu dùng nó.
Bà Mạnh thức sau bữa sáng. Dư An giúp bà ngồi bên bàn, còn Thanh Nghi đặt bản chép hôm qua trước mặt bà. Bảo đọc dòng *đong phần của con trước*, rồi đặt chiếc bát của mình bên cạnh.
“Con muốn biết phần ấy là gì. Nó có ở trong nồi không?”
Bà nhìn chiếc sọt. Sau một lúc bà gật.
Bảo quay sang Thanh Nghi. Hôm qua bà chưa trả lời câu đó; hôm nay câu hỏi đã có một lời đáp. Hắn đề nghị lấy nồi ra xem. Bà gật thêm một lần, nhưng khi Hổ định nhấc sọt, bà nói: “Chưa... chia.”
“Chỉ xem và đong,” Bảo đáp. “Không chia, không mang tới giếng.”
Hổ và hắn đặt nồi lên bàn. Nắp để bên cạnh, như lần trước. Lòng nồi sạch, không thấy hạt gạo nào. Bảo lấy thước gỗ từng dùng đo chiều sâu, đặt cạnh nồi, nhưng không đưa vào. Hắn nhìn bà Mạnh.
“Dùng thước này không ạ?”
Bà lắc đầu. Bàn tay bà nhích về phía ngực mình. Dư An hỏi bà có đau không; bà lắc đầu lần nữa. Bảo đặt tay lên ngực, cảm nhận nhịp tim và hơi thở. Hắn không biết phải đo một phần ăn bằng cách ấy thế nào.
Thanh Nghi lấy giấy viết ba dòng: *thước*, *bát*, *người*. Bà nhìn lâu rồi chạm vào dòng thứ ba. Hắn hiểu phần của mình có liên quan đến bản thân, nhưng một chữ *người* chưa chỉ được cách đo. Hắn không hỏi dồn; bà vừa ăn xong và còn cần nghỉ.
Tín tới báo lượt nghe ở giếng đã có người chuyển tin. Ông Cẩn đang đợi Thanh Nghi tại từ đường. Bảo định đi, nhưng bà Mạnh giữ góc giấy. Hắn cúi xuống. Bà chỉ vào hình con gà ở bản chép sổ giữ lửa, rồi chỉ lòng nồi.
“Ô Kê ở gần khi đong,” hắn nhắc lại lời bà hôm qua.
Bà gật. Hắn nhờ Hổ để nồi trên bàn trong lúc cả nhóm nghe ở giếng. Dư An ở nhà với bà; ông nói sẽ không đậy nắp hay di chuyển nồi, và sẽ ghi lại nếu bà muốn chỉ thêm điều gì.
Ở giếng, Ô Kê uống nước rồi gõ hai tiếng trên viên đá. Tiếng đáp không tới. Hổ nghe cùng Bảo; giấy từ phòng trực cũng ghi hai tiếng mỏng, không có âm trầm trong khoảng họ chờ. Bảo viết thời gian, người nghe và kết quả. Hắn nhìn hàng trước có tiếng đáp, hàng hôm nay không có. Những ngày thiếu và còn nằm cạnh nhau, không thể xóa dòng nào.
Ông Thuận nói bác giữ dây gàu đã có người nhà tới thăm sáng nay. Người ấy sẽ mang thêm thức ăn chiều nay; chiếc ghế và thùng nước vẫn để cạnh bác. Bảo chào bác rồi theo ông Thuận tới đầu rãnh, xem mưa hôm trước có để lại bùn không. Một ít lá mắc ở phần ngoài, không gần khe dưới thành. Ông Thuận nhặt bằng tay, để nước chảy tiếp.
Bảo muốn làm nhiều hơn nhặt lá. Hắn muốn có tiếng đáp ngay, muốn bà Mạnh thôi giữ ca, muốn dân làng lại đi nhanh như trước. Nhưng hắn nhớ giấy dặn không tự mở bệ và lời bà chưa cho đem nồi tới. Hắn nhặt lá vào rổ, không đưa que vào khe.
Thanh Nghi và Cẩn trở lại. Nàng nói đèn trong phòng trực vẫn cháy, nhưng hai lần nghiêng ngắn hơn hôm qua; cửa và vị trí đèn được ghi như cũ. Họ đem các bản ghi về cho bà Mạnh. Hắn không mang thêm kết luận, chỉ kể những điều từng người nghe và thấy.
Dư An đón ở cửa. Ông nói trong lúc họ đi, bà Mạnh đã chỉ vào lòng nồi rồi chạm ngực mình. Ông hỏi bà muốn nói phần của Bảo nằm trong nồi hay phần ấy là hơi thở của hắn; bà gật với câu đầu, không trả lời câu sau. Ông ghi riêng từng câu.
Bảo ngồi xuống cạnh nồi. “Phần của con ở trong này. Nếu con lấy ra, con có thể ăn nó không?”
Bà Mạnh nhìn hắn. Mãi sau bà nói: “Có... thể.”
Hắn thấy miệng mình khô. Từ nhỏ hắn đã ăn nhiều hơn người khác, mà no chỉ là một điều người ta kể sau bữa cơm. Có thể ăn phần trong nồi nghĩa là gì? Một bát cơm lớn hơn? Một ngày không phải nhìn nồi khi mọi người đã đặt đũa? Hắn muốn hỏi ngay, nhưng lời tiếp theo của bà đứt giữa hai hơi thở.
“Con ăn rồi sẽ no ạ?” hắn hỏi.
Bà chậm rãi gật.
Cả gian nhà yên đi. Hổ đứng bên bếp, tay còn cầm chiếc vá. Thanh Nghi đặt bút xuống. Bảo nhìn chiếc nồi rỗng; mắt hắn không thấy thức ăn, nhưng bà đã nói có phần của hắn ở đó, và hắn có thể ăn để no.
“Được bao lâu?” hắn hỏi.
Bà chưa trả lời. Dư An đưa nước, đợi bà uống. Bảo muốn cầm lấy quai nồi, muốn nhấc nó lên để thấy ngay phần của mình. Hắn lại nhớ lời dặn *chưa chia*, bèn đặt hai bàn tay lên đầu gối.
Một lúc sau, bà nói: “Một... lần.”
“Một lần ăn no?” Thanh Nghi hỏi.
Bà gật. Hắn nhìn chiếc bát của mình. Một lần không giống những câu người ta thường nói với hắn: ăn thêm rồi sẽ hết đói, ngủ một giấc mai sẽ đỡ. Nó có điểm đầu và điểm cuối, như nửa chiếc bánh trong hộp. Hắn không biết sau lần ấy sẽ ra sao.
“Còn sau đó?” hắn hỏi.
Bà đưa tay lên, nhưng cánh tay dừng giữa đường. Dư An giúp bà đặt tay xuống khăn, nói cần để bà nghỉ. Bảo chưa có câu trả lời. Hắn nhìn nồi, rồi nhìn bà; cuối cùng hắn kéo ghế ngồi gần hơn, kể chuyện sáng nay không nghe được tiếng đáp.
Hổ lấy tờ ghi, chỉ hàng mới nhất. “Chúng ta vẫn còn người nghe chiều nay. Ta đã hỏi ông Cẩn, ông bảo có thể đi nếu Tín chuyển giấy được.”
Bảo gật. Hắn bỗng hiểu nếu ăn phần ấy ngay, hắn không chỉ quyết định về cái bụng của mình. Bà đã dặn đong trước, tức là còn điều phải biết trước khi lựa chọn. Hắn chưa biết phần trong nồi có thể giúp cửa chín hay có liên quan gì tới phần người sau. Hắn không muốn tự tưởng rằng hai phần là một, rồi làm một việc không thể lấy lại.
Chiều đó, hắn không ra giếng. Hổ nhận đi cùng ông Thuận; Thanh Nghi và Cẩn vẫn ở phòng trực. Bảo ở nhà với Dư An, giúp bà Mạnh uống nước và chuẩn bị bữa tối. Hắn lấy gạo, đong cho đủ mọi người. Mỗi lần bát gạo đầy, hắn gạt ngang mép rồi đổ vào nồi bếp, nhớ số bát. Ô Kê ở dưới hiên, có máng thóc và nước.
“Nếu có một lần được no,” hắn hỏi Dư An, “con có nên ăn không?”
Ông đang nhặt rau. Ông dừng tay, không trả lời ngay. “Con muốn ăn, điều ấy dễ hiểu. Nhưng con vừa nói bà dặn đong trước. Ta nghĩ con cần biết phần ấy là gì, dùng cho việc khác được không và nếu dùng thì mất gì.”
“Nếu biết rồi mà con vẫn muốn ăn?”
“Vậy đó là lựa chọn của con. Ta sẽ không nói cơn đói của con không đáng kể.”
Bảo cúi xuống vo gạo. Nước đục dần, trôi những hạt bụi nhỏ. Hắn từng nghĩ nếu tìm ra cách no, mình sẽ ăn ngay. Giờ chiếc nồi đặt trên bàn, gần đến mức chỉ cần với tay, mà hắn vẫn chưa biết đủ để quyết định.
Hổ trở về lúc cơm chín. Anh mang bản ghi chiều: Ô Kê ở nhà, nên họ không thử hai tiếng gõ; Thanh Nghi chỉ xem đèn một lượt cát, ngọn lửa không tắt. Bảo ghi rõ lượt nghe không thực hiện, không gọi đó là thiếu tiếng đáp. Anh đặt lên bàn một gói nhỏ do ông Lộc gửi: ít thóc mới mua ở chợ và một lời nhắn rằng chưa có tin tiếp theo về lá thư gửi Mộc. Bảo cảm ơn, không coi việc chưa có tin là thư đã tới nơi.
Cả nhà ăn tối. Hắn lấy bát cơm của mình, ăn rồi xin thêm. Bà Mạnh ăn chậm; hắn giữ phần bà riêng, không lấy những gì còn trên bàn của bà dù bụng vẫn đói. Ăn xong, hắn rửa bát, đổ nước sạch vào máng Ô Kê.
Con gà nhìn về chiếc nồi đen. Hắn ngồi xuống cạnh nó.
“Bà nói trong nồi có phần của ta. Ta ăn được, và có thể no một lần.” Hắn im một lúc. “Ta muốn ăn. Nhưng ta chưa biết nếu ăn thì còn lại gì.”
Ô Kê kêu khẽ, cái cổ rướn về phía gian nhà. Bảo nhớ nó đã ăn hết phần mình rồi ăn cả phần sau. Hắn không muốn dùng chuyện của nó để tự ép mình thành một người không được đói. Hắn cũng không muốn quên có người khác đang đợi một phần.
Trước khi ngủ, hắn viết ba dòng dưới bản ghi của bà Mạnh:
*Phần của con ở trong nồi.*
*Bà nói con có thể ăn và no một lần.*
*Chưa biết sau đó thế nào; chưa biết dùng phần ấy cho cửa được không.*
Hắn đọc lại cho bà nghe khi bà còn thức. Bà nhìn tờ giấy, chạm vào dòng cuối, rồi để tay yên. Bảo đặt nắp cạnh nồi, không đóng, phủ vải và cất cả hai vào sọt. Hắn đã thấy một lựa chọn ở trước mặt. Trước khi chạm vào nó, hắn cần biết cái giá.