Chương 381: Tên Người Cho
Sáng sớm, Tín mang tới một mảnh giấy được gấp trong lá chuối.
“Ông Cẩn tìm thêm được một trang,” cậu nói. “Trang này nằm sau trang rách hôm qua. Ông nhờ ta đưa trước, lát nữa ông sẽ tới.”
Tạ Tiểu Bảo lau khô tay rồi mở giấy. Nét chữ của Tín ghi một hàng ngắn: *Người cho tự ghi tên sau khi nghe đủ giá.* Phía dưới là một ô vuông để trống; cạnh ô có mấy chữ đã mờ, cậu đánh dấu những nét không đọc được.
“Nghe đủ giá,” Bảo đọc thành tiếng. “Là biết sẽ mất gì?”
“Tờ sổ không giải thích ở trang ấy.” Tín đưa tay chỉ mấy nét mờ. “Ông Cẩn bảo có thể những chữ này nói về người làm chứng, nhưng ông không chắc.”
Bảo đặt giấy cạnh hai cột lựa chọn. Bà Mạnh đã nói nếu dùng phần cho cửa, hắn mất cơ hội no một lần; bà chưa nói liệu sau này hắn còn phần khác không. Hắn không thể gọi đó là nghe đủ giá. Hắn thấy khó chịu, nhưng không trách Tín vì mang về một dòng thiếu.
Hổ mở gói bánh sáng, chia cho mọi người. Bảo cầm chiếc bánh, đưa Tín một nửa. Cậu nói đã ăn ở nhà ông Diệp, chỉ nhận một miếng nhỏ. Khi nhai xong, cậu kể người thợ già sáng nay muốn nhìn bản vẽ vòng sáng dưới đáy nồi. Tín đã đưa ông xem, nói rõ đoạn hở được vẽ theo lời bà Mạnh.
“Ông ấy nói gì?”
“Ông chỉ vào khoảng hở, rồi gõ hai lần lên mặt bàn. Sau đó ông nói: ‘Đừng nối.’”
Bảo nhìn bản vẽ. Hôm trước hắn cũng không tự nối hai đầu vòng. Ông Diệp có thể biết vì sao khoảng ấy cần để lại; cậu Tín hẹn sẽ hỏi thêm khi ông khỏe. Bảo nhờ cậu kể cả chuyện sổ yêu cầu người cho nghe đủ giá, không chỉ hỏi riêng về nét vẽ.
Bà Mạnh thức khi họ còn nói. Dư An đưa bà tới bàn. Thanh Nghi đọc lại tờ giấy mới, kể những chữ không rõ. Bà nhìn chữ *giá*, bàn tay chậm chạp nắm lấy mép khăn.
“Con biết nếu cho cửa thì mất lần no,” Bảo nói. “Con còn cần biết điều gì nữa?”
Bà nhìn hắn, rồi nói: “Sau... đói.”
Hắn đã nghĩ tới câu ấy từ lúc bà nói chỉ có một lần no. Nhưng nghĩ tới và nghe bà nói là hai chuyện khác nhau. Hắn đưa bát nước cho bà, đợi bà uống xong mới hỏi:
“Sau khi dùng phần ấy cho cửa, con sẽ đói?”
Bà gật.
“Giống bây giờ, hay đói hơn?”
Bà chưa trả lời. Thanh Nghi viết hai dòng để bà chỉ. Bà nhìn rất lâu, rồi đặt tay vào dòng *giống bây giờ*. Bảo thấy vai mình nhẹ đi một chút; hắn đã sống với cơn đói này từ nhỏ. Nhưng bà chưa nói nó sẽ kéo dài bao lâu.
“Bao giờ con mới có phần khác để no?”
Bà lắc đầu.
Hắn không biết cái lắc đầu nghĩa là không có phần khác hay bà không biết. Dư An hỏi lại hai cách, ghi ra giấy. Bà chạm vào dòng *không còn phần khác để no*. Bảo nhìn chữ ấy, thấy miếng bánh trong miệng khô đi dù hắn đã nuốt từ lâu.
“Cả đời ạ?”
Bà đưa tay lên, ngập ngừng. Cuối cùng bà nói: “Hết... đời.”
Không ai chuyển mẩu giấy trên bàn. Bảo nhìn hai dòng lựa chọn: ăn để no một lần, hoặc dùng cho cửa và không còn phần khác để no. Hắn vẫn chưa biết phần có đủ cho cửa không, cũng chưa biết sau khi cửa hoạt động lại phải chia thế nào. Nhưng cái giá với hắn đã rõ hơn.
Hắn hỏi bà nếu ăn phần của mình, sau một lần no rồi có trở lại đói không. Bà gật. Vậy cả hai đường đều đưa hắn trở về cơn đói; một đường cho hắn biết cảm giác no một lần, đường kia có thể giúp cửa. Hắn không thấy đường nào dễ dàng.
“Con muốn được no,” hắn nói.
“Ừ,” Dư An đáp.
“Con cũng muốn bà nghỉ.”
“Ta biết.”
Không ai bảo hắn phải đặt điều nào trước. Hổ mang Ô Kê vào hiên để bà nhìn. Con gà vừa uống nước, đứng chải lông. Bảo nhớ bà nói nó đói từ khi ăn phần sau, đã giữ lửa qua gần ba nghìn năm theo mốc trong sổ. Hắn không biết cơn đói của nó giống cơn đói mình vừa được nghe tới đâu.
Tới lượt nghe ở giếng, Bảo nhận việc cùng Hổ. Thanh Nghi và Cẩn ở phòng trực, Tín chuyển giấy qua người đã nhận đi giữa hai nơi. Lần này Ô Kê gõ hai tiếng, cả hai nơi đều nghe tiếng đáp. Bảo ghi đúng từng người, rồi ngồi cạnh bác giữ dây gàu trong khi người nhà bác cho bác uống nước.
Người phụ nữ hôm trước hỏi hắn có tin mới không. Bảo kể bà Mạnh nói cửa cần một phần để hoạt động lại, sau đó còn phải chia cho người làng. Hắn không nói mình đã quyết cho phần ấy, vì hắn chưa quyết.
“Phần ở đâu?” cô hỏi.
“Trong nồi của cháu. Bà bảo có thể dùng cho cửa, nhưng cháu chưa đo được có đủ không.”
Cô nhìn hắn. “Nếu không đủ thì sao?”
“Cháu chưa biết.”
Hắn sợ cô thất vọng. Nhưng cô chỉ nói khi nào biết thêm xin cho cô hay; nhà bác giữ dây muốn chuẩn bị thức ăn nếu cần người làm. Cô nhận được bản chép về lượt nghe hôm trước, đã đọc cho người trong nhà. Bảo hỏi có thể viết tên cô vào danh sách người muốn được báo không. Cô đồng ý và nhắc hắn ghi cả nhà cửa xanh, vì họ có thể giúp mang nước.
Trên đường về, Bảo kể chuyện ấy cho Thanh Nghi. Nàng lấy một tờ mới, viết tên người nhà bác giữ dây và nhà cửa xanh, bên cạnh là việc họ đề nghị. Bảo định gọi đó là danh sách người trực. Nàng bảo họ chưa nhận ca, chỉ đề nghị giúp những việc cụ thể; hắn đổi thành *người muốn nhận tin và giúp việc*.
Ở nhà, bà Mạnh nghe lượt sáng, rồi nghe chuyện danh sách. Bà nhìn tên người nhà bác giữ dây, chạm vào chữ *nước*. Dư An hỏi có phải bà muốn báo cho cô ấy việc cần giữ đường nước không. Bà gật. Hắn ghi lời bà, dự định chiều sẽ mang bản chép tới.
Trước khi đi, Bảo xin xem nồi. Hắn muốn tiếp tục nhìn đáy sau những gì vừa nghe, nhưng bà Mạnh lắc đầu. Bà chỉ vào bát cơm trưa, rồi vào tờ giấy ghi *hết đời*. Hắn hiểu bà muốn hắn ăn và nghĩ thêm, chưa làm lượt đong lúc này. Hắn cất nồi lại, giúp Hổ nhóm bếp.
Bữa trưa, hắn ăn nhiều hơn thường lệ. Hổ không nói gì khi hắn xới bát thứ ba; chỉ thêm nước canh cho hắn và để phần bà Mạnh riêng. Bảo ăn xong, vẫn thấy chưa no. Hắn nhìn chiếc vá trong tay Hổ, bỗng nói:
“Nếu con ăn phần trong nồi, con sẽ biết no là thế nào.”
Hổ đặt vá xuống. “Ừ.”
“Có thể chỉ một lần.”
“Ừ.”
“Anh không bảo con đừng ăn sao?”
“Cháu muốn ta bảo thế à?”
Bảo lắc đầu. Hắn đã muốn một người đưa ra câu trả lời thay mình, nhưng khi Hổ hỏi, hắn nhận ra mình chưa sẵn sàng nghe mệnh lệnh. Anh ngồi cạnh hắn, đẩy bát canh tới gần hơn.
“Ta muốn bà Mạnh được nghỉ,” Hổ nói. “Ta cũng muốn cháu có một bữa no. Nếu hai điều ấy cùng cần một phần, ta không thể bảo cháu điều muốn nào là sai.”
Bảo uống canh. Vị cá hơi mặn, rau vừa chín. Hắn không no, nhưng thấy mình có thể ăn thêm một bát mà không phải chứng minh cơn đói trước mặt anh.
Chiều ấy, hắn cùng Hổ mang bản chép tới nhà người giữ dây. Cô đọc lời bà Mạnh về đường nước, hỏi có cần đào rãnh không. Bảo nhớ ông Cẩn chưa cho tháo nền sát giếng, bèn giải thích hiện họ chỉ giữ rãnh ngoài thông và chưa mở bệ. Cô nói nhà mình có thể nhặt lá và thay nước uống cho bác theo giờ đã bàn. Hắn ghi việc ấy, đọc lại cho cô nghe.
Trên đường về, Hổ ghé nhà ông Diệp giao ít cháo còn ấm. Bảo đứng ở hiên, kể ông già nghe bà Mạnh nói phần của hắn có thể dùng cho cửa. Ông Diệp nhìn hắn, ngón tay chậm chạp chạm vào bản vẽ vòng sáng cạnh giường.
“Ông biết phải nhìn hết đáy thế nào không?”
Ông đưa tay chỉ khoảng hở, rồi đặt bàn tay lên ngực. Bảo tưởng ông nhắc lại cách giữ quai nồi, nhưng ông lắc đầu. Ông nói được hai tiếng: “Để... trống.”
“Không nối hai đầu?”
Ông gật. Sau đó ông chỉ vào khoảng bên trong vòng, nói: “Nhìn... phần.”
Bảo cảm ơn. Hắn chưa hiểu cách làm, nhưng biết ông không yêu cầu khép vòng. Có thể nhìn hết đáy không có nghĩa là làm đầy khoảng hở. Hắn ghi lời ông, hẹn mai đem về hỏi bà Mạnh.
Tối đến, Bảo trải bản vẽ trước mặt bà. Hắn kể từng điều ông Diệp nói, rồi hỏi: “Con có phải giữ khoảng hở để người sau còn chỗ, và nhìn phần bên trong không?”
Bà nhìn bản vẽ, gật. Bảo hỏi tiếp phần ấy đủ cho cửa chưa. Bà không trả lời; bà chỉ lại vào đáy nồi trong hình. Hắn biết mình vẫn phải đo, nhưng lần này ít nhất biết không cần ép vòng sáng khép lại.
Hắn viết lên tờ giấy hai cột: *Bà nói nếu dùng cho cửa, con sẽ không còn phần khác để no; vẫn đói đến hết đời.* Bên dưới, hắn ghi: *Chưa đo đủ phần. Chưa chọn.*
Đêm khuya, Ô Kê kêu khẽ trong lồng. Bảo đưa máng nước tới, ngồi cạnh con gà một lúc. Hắn nghĩ tới một đời rất dài; hắn mới sống mười ba năm, không biết hết đời còn bao xa. Điều duy nhất hắn hiểu rõ là sáng mai mình sẽ lại đói.
“Ta chưa trả lời được,” hắn nói với Ô Kê. “Mai ta sẽ nhìn tiếp.”
Hắn không xin con gà gật đầu. Hắn đặt nước xuống, kéo rèm che gió và trở vào. Trên bàn, hai dòng lựa chọn vẫn còn đó. Lần này bên cạnh chúng có thêm một cái giá mà hắn đã nghe rõ, viết bằng chính tay mình.