Chương 387: Ngày Không Có Tiếng Đáp
Sáng hôm sau, bà Mạnh ngủ lâu hơn thường lệ.
Dư An ngồi cạnh, đặt chén nước ấm trong tầm tay bà. Hôm qua bà đi tới từ đường, xem chiếc bát và nói nhiều hơn mấy ngày trước. Ông không đánh thức bà để hỏi tiếp; chỉ khi bà mở mắt, ông mới đỡ bà uống nước và báo cả nhóm đã về nhà an toàn.
Tạ Tiểu Bảo đặt tờ học việc cạnh bát cháo. Hắn đọc lại lời bà: bà úp bát khi nồi theo hắn rời làng vì chưa giao ca; người nhận xem hướng vạch trước khi kiểm nước. Hắn còn muốn biết phải đổ bao nhiêu nước, nhưng thấy bà chưa có sức, bèn gấp giấy lại.
“Con đi nghe ở giếng,” hắn nói. “Khi về con sẽ kể.”
Bà nhìn hắn, ngón tay khẽ chạm mép chăn. Dư An hứa ở lại cùng bà. Hổ đưa Ô Kê và Xám ra cổng; Thanh Nghi mang bản chép những việc người trực phải biết. Hôm nay nàng sẽ học cách quan sát đèn với ông Cẩn như đã hẹn.
Người nhà bác giữ dây đã có mặt ở giếng. Cô báo rãnh ngoài có ít lá mới, cô đã nhặt và ghi vào sổ. Chị cô sẽ thay từ giữa buổi. Bác giữ dây ngồi trên ghế, một tay cầm khăn, tay kia đặt gần chén nước. Bảo chào bác, hỏi cô có muốn nghe khi Ô Kê gõ không. Cô nói sẽ ngồi ở phía không chắn đường, nếu bác cần nước thì vẫn thấy.
Người chuyển tin đến đúng lúc Thanh Nghi, Cẩn và Tín sang từ đường. Họ ghi giờ bắt đầu. Bảo đặt lồng dưới mái, mở cửa. Ô Kê uống nước, đi tới viên đá gần chân ghế, gõ hai tiếng.
Không có tiếng đáp.
Hổ, Bảo và người nhà bác giữ dây đều chờ. Tiếng nước nhỏ từ quai gàu xuống thùng nghe rất rõ. Bảo đếm mười nhịp thở rồi gửi tin. Từ phòng trực, giấy về ghi Thanh Nghi và Cẩn nghe hai tiếng mỏng, không nghe âm trầm trong thời gian chờ. Nàng cũng ghi ngọn đèn còn cháy, lửa đứng thẳng gần hết một lượt cát.
Bảo viết vào sổ mới. Đây không phải lần đầu tiếng đáp thiếu; hàng hôm trước cũng có người không nghe chắc. Nhưng hôm nay hai nơi đều không nghe được âm cuối. Hắn đánh dấu cạnh ngày để người xem sau dễ tìm, rồi ghi rõ dấu ấy chỉ lượt này, không phải kết luận đường gió đã mất hẳn.
Ô Kê trở lại viên đá sau khi uống nước. Nó gõ thêm hai tiếng. Họ chờ. Vẫn không có tiếng đáp. Người chuyển tin còn ở đó, mang giấy lần thứ hai sang phòng trực. Thanh Nghi viết đã nghe tiếng gõ, không nghe tiếng đáp; Cẩn nghe một tiếng mỏng, tiếng còn lại bị tiếng cửa ngoài lấn mất.
Bảo muốn thử lần thứ ba. Con gà đã đi vào bóng phên, nằm xuống. Hắn đứng nhìn nó, nhớ câu trong sổ: đừng lấy tiếng gọi làm lệnh bắt nó làm thêm. Hắn gấp giấy, báo kết thúc lượt. Người chuyển tin về theo giờ đã nhận; Hổ mang báo cáo tới bà Mạnh như phần việc mình đã nhận sáng nay.
Người nhà bác giữ dây hỏi: “Nếu ngày mai vẫn không có tiếng đáp thì làm sao?”
“Chúng cháu sẽ hỏi bà Mạnh cách kiểm tiếp,” Bảo đáp. “Hôm qua bà chỉ cách xem hướng bát. Bà chưa nói hết cách kiểm nước.”
Cô nhìn chiếc thùng. “Nhà ta có thể nhặt lá, mang nước. Việc nào cần thêm người thì nói.”
Hắn ghi lại lời cô, không hứa rằng những việc ấy sẽ làm tiếng đáp trở lại. Ông Thuận tới giúp bác giữ dây chuyển chén nước gần tay. Khi chị cô đến thay, hai người đọc lại dòng việc, báo giờ đổi cho Hổ. Bảo cảm ơn rồi đưa Ô Kê về nhà.
Bà Mạnh đã ngồi dậy. Hổ đọc báo cáo hai lượt, kể cả chỗ không chắc. Bà nhìn hai dòng không nghe tiếng đáp, bàn tay nắm mép khăn. Bảo trải bản vẽ bát trước mặt bà.
“Con có thể kiểm hướng bát một lần nữa,” hắn nói. “Nhưng bà chưa giao ca, con sẽ không tự đổ nước.”
Bà nhìn tờ giấy, nói: “Đèn.”
Thanh Nghi đưa bản ghi ngọn đèn đứng thẳng gần hết lượt cát. Bà chạm vào đó, rồi chỉ bản vẽ lỗ gió. Nàng hỏi có phải cần kiểm lối gió khi đèn đứng thẳng như vậy không. Bà gật.
“Kiểm bằng cách nào?”
Bà nhích ngón tay về phía chiếc kệ trên hình. Hôm trước họ đã nhìn lỗ gió phía sau kệ, chưa đưa vật vào. Ông Cẩn nói nếu bà muốn, ông có thể xem từ mặt ngoài lần nữa, không tháo kệ. Bà gật, rồi đưa mắt về phía cửa, nói: “Hai... người.”
Thanh Nghi hỏi phải có hai người trong phòng hay một người ở giếng và một người trong phòng. Bà chưa chọn được. Dư An viết hai dòng; sau một lúc bà chạm vào dòng *một người ở giếng, một người trong phòng*.
“Bà muốn có người ở giếng khi kiểm lối gió?” Bảo hỏi.
Bà gật. Hắn ghi lại. Hổ nhận ở giếng với ông Thuận, còn Bảo muốn xuống phòng cùng Cẩn và Thanh Nghi. Tín có thể chuyển tin sau khi giúp ông Diệp. Họ hẹn trước khi tới phòng sẽ nói với người nhà bác giữ dây, để cô biết có người đang kiểm.
Bà Mạnh lại chỉ vào tờ sổ mới. Dư An đọc lịch hiện tại: người nhà bác giữ dây đã nhận nhặt lá, chị cô thay giữa buổi; Hổ mang báo cáo về nhà. Bà nghe, rồi chỉ chiếc nồi trong sọt. Bảo hiểu bà muốn nhắc mình, nhưng chưa biết nhắc điều gì.
“Con không mang nồi tới giếng,” hắn nói.
Bà khẽ gật. “Chưa... chọn.”
Hắn nhìn tờ hai cột trên bàn. Hôm qua hắn đã nói muốn cho nhưng cần nghĩ thêm. Bà vẫn nhớ. Hắn thấy vừa được giữ lời vừa thấy thời gian không đứng yên chỉ vì mình đang nghĩ: tiếng đáp đã thiếu hai lượt, còn con gà đã phải dừng nghỉ.
Sau bữa trưa, Hổ và ông Thuận ở giếng, người nhà bác giữ dây và chị cô cùng biết ai đang làm việc. Cẩn kiểm tấm chắn ở từ đường. Thanh Nghi và Bảo xuống phòng, Tín chờ gian sau. Họ đặt đèn ở vị trí cũ, tránh giấy và vải, rồi nhìn phía sau kệ từ chỗ không phải di chuyển nó.
Lỗ gió hẹp, mép có bụi khô và một chiếc lá nhỏ mắc ở ngoài cùng. Hôm trước họ không thấy lá. Cẩn không đưa ngón tay vào ngay; ông kiểm xem chiếc lá có vướng sợi dây hay vật giữ gì không. Dưới ánh đèn, nó nằm trên mép đá, một phần nhô ra ngoài.
“Ta nhặt phần này được không?” Bảo hỏi.
“Ta có thể lấy chiếc lá ngoài mép, không luồn vào trong.” Cẩn đưa chiếc nhíp gỗ nhỏ, chỉ phần chìa ra. “Nếu lá kéo theo thứ khác, dừng.”
Bảo kẹp đầu lá, kéo nhẹ. Chiếc lá rời ra nguyên, không kéo theo dây hay đất. Hắn đặt nó lên giấy để vẽ vị trí và báo bà Mạnh. Sau đó Thanh Nghi nhìn ngọn đèn một lượt cát; lửa vẫn sáng, nghiêng về phía kệ một lần ngắn rồi đứng thẳng. Không có ai ở giếng báo nghe tiếng Ô Kê, vì con gà đang nghỉ trong lồng.
Tín chuyển giấy tới Hổ: phòng trực đã nhặt một chiếc lá ngoài mép lỗ, chưa tác động sâu hơn. Hổ và ông Thuận báo từ giếng họ không thấy thay đổi ở thành hoặc rãnh. Bảo ghi hai báo cáo, không nói chiếc lá là nguyên nhân thiếu tiếng đáp.
Khi ra khỏi phòng, hắn hỏi Cẩn: “Nếu lá ở đây, gió có bị chặn không?”
“Lá có thể cản một phần mép lỗ, nhưng ta không biết trong đường còn gì. Muốn biết có thay đổi hay không, phải nghe những lượt sau. Một chiếc lá không giải thích hết được.”
Họ đặt đèn và giấy về chỗ, đóng tấm chắn, treo chìa. Bảo chào người phụ nữ cầm chổi, kể đã nhặt chiếc lá và sẽ báo bà Mạnh. Hắn giữ lá trong giấy, không mang tới gần lồng Ô Kê vì sợ con gà mổ mất.
Bà Mạnh nghe báo cáo chiều. Bà nhìn chiếc lá, rồi nhìn tờ ghi hai lượt sáng. Dư An hỏi có phải lấy lá như vậy đúng ý bà không. Bà gật. Thanh Nghi nói họ chưa biết tiếng đáp có trở lại hay không; bà chỉ vào cột *người nghe*.
“Mai lại nghe,” Bảo nói.
Bà gật. Hắn hỏi nếu mai vẫn không có, họ phải làm gì. Bà nhìn hắn, cố nói. Mất một lúc, bà chỉ vào nồi rồi vào bản chép *một phần nguyên*. Hắn thấy hai tai mình nóng lên. Hắn hỏi có phải cửa đang thiếu phần ấy nên gió yếu dần không. Bà chưa gật, chỉ nói: “Không... đợi... mãi.”
Không ai coi câu ấy là lời ép Bảo cho phần. Dư An hỏi bà đang nói tới việc chờ tiếng đáp hay việc tìm người nhận ca. Bà mệt, không trả lời. Thanh Nghi ghi nguyên lời, đặt cạnh hai câu hỏi. Hổ nói ông Cẩn đã nhận việc sáng mai, còn người nhà bác giữ dây muốn được báo nếu có thay đổi. Họ có thể tiếp tục nghe và chuẩn bị mà chưa mở bệ.
Bảo ngồi trước tờ hai cột. Hắn đặt tay lên mẩu giấy của mình. Nếu cho, hắn mất một lần no; nếu không, cửa vẫn thiếu và bà nói không thể đợi mãi. Hắn chưa biết hai lượt không đáp sáng nay là dấu cửa sắp tắt hay chỉ là một lần thiếu khác. Hắn ghét việc không biết ấy, nhưng không muốn dùng nó để ép mình quyết trong lúc bà còn chưa nói hết.
“Con vẫn muốn cho,” hắn nói với bà. “Con cần biết người nào nhận ca và phải làm gì trước.”
Bà nhìn hắn, khẽ gật. Nàng Thanh Nghi ghi đúng lời hắn, không ghi *đã cho*. Bảo thấy việc ấy quan trọng: nếu mai hắn đổi ý, người khác phải nghe hắn, chứ không lấy câu nói hôm nay thay cho quyết định.
Tối đến, Hổ nấu cơm, để phần cho bà Mạnh và người mang tin hôm sau. Bảo ăn, thay nước cho Ô Kê, rồi xem tờ lịch. Có một khoảng trống ở cột người báo về nhà chiều mai. Hắn muốn điền tên mình, nhưng còn phải ở giếng với con gà. Hắn hỏi Hổ; anh nhận việc ấy, viết tên mình, rồi hẹn nếu bận sẽ báo người thay.
Bảo đặt chiếc lá khô vào giữa hai tờ giấy, ghi nơi tìm thấy. Nó nhỏ đến mức hắn có thể nghiền nát bằng một ngón tay, nhưng hôm nay không ai phải đoán họ đã làm gì với lỗ gió. Hắn cất giấy, nhìn chiếc sọt đựng nồi, rồi ra hiên nghe Ô Kê thở.
Ngày không có tiếng đáp đã được ghi lại. Ngày mai hắn sẽ nghe tiếp. Còn câu trả lời về phần trong nồi, hắn biết mình không thể để nó nằm mãi giữa hai cột, dù tối nay hắn vẫn chưa chuyển mẩu giấy sang bên nào.