Chương 392: Lượt Cát Ban Đêm
Hổ gọi Tạ Tiểu Bảo dậy khi cát chảy hết.
“Bát nước vẫn tới gần vòng cặn,” anh nói. “Đèn không tắt. Ta nghe một tiếng ngoài sân, nhưng không biết là Ô Kê hay cành cây.”
Bảo ngồi dậy trên chiếc chiếu, mất một lúc mới nhớ mình đang ở từ đường. Chân hắn tê vì nằm nghiêng; Hổ đưa nước và chờ hắn tỉnh hẳn trước khi đưa sổ. Anh đã ghi ba dòng, để trống mục tiếng ngoài sân vì chưa biết nguồn.
“Ta ra xem,” Bảo nói.
Hổ nhắc hắn khoác áo. Ngoài hiên, Ô Kê đứng trong lồng, máng nước còn nửa. Trên mái có một cành nhỏ vừa rơi, mắc ở khe ngói. Bảo không biết tiếng anh nghe có phải từ cành ấy không, nên ghi: *Sau lượt thay, thấy cành trên mái; không rõ rơi lúc nào.* Hắn không trèo lên lấy giữa đêm.
Người phụ nữ cầm chổi vẫn ở hiên. Chiếc ghế Bảo kê ban chiều còn cạnh bà. Hắn chào, nói Hổ đã thay một lượt và hắn vừa trở lại. Bà nhìn phía sân, bàn tay vẫn giữ cán chổi. Hắn đặt bình nước gần ghế, nhưng không ép bà ngồi.
Hổ đưa sổ và chỉ dòng giờ bắt đầu. Bảo ghi giờ kết thúc theo một lượt cát; họ không có đồng hồ nào khác để biết chính xác đã qua bao lâu. Anh nhường chỗ cạnh bát, nói sẽ nằm ở gian sau, nếu có điều gì lạ cứ gọi.
“Anh có thể ngủ thêm,” Bảo nói.
“Cháu cũng có thể gọi ta.”
“Con biết.”
Thanh Nghi đang chợp mắt trên chiếc chiếu khác. Nàng đã dặn nếu Bảo cần đọc chữ mờ hoặc cần người nghe cùng thì gọi; hắn không đánh thức nàng chỉ để kiểm một bát nước còn như cũ. Hắn ngồi xuống, nhìn ngọn đèn và nghe rãnh nước dưới kệ.
Chiếc nồi đen vẫn nằm trên hai gờ đá, ván đáy kệ được kê che một phần mà không đè lên nồi. Miếng gỗ đường nước cũ không đóng kín; Cẩn đã ghi cách đặt nó để người trực còn nhìn được khe. Bảo không xê dịch. Từ dưới đó có tiếng nước rất nhỏ, không đều như tiếng đồng hồ cát.
Hắn nhớ hôm qua khi phần của mình rời đi, tiếng đáp truyền tới bát nước. Bây giờ mặt nước phẳng. Hắn chạm vào mép bàn, không chạm bát. Một lúc sau, bụng hắn lại kêu. Hắn lấy phần bánh còn để trên bàn, nhìn dòng chữ dành cho người chuyển tin. Người ấy chưa trở lại tối nay; hắn không biết có nên ăn không.
Hắn đánh thức Hổ bằng cách gọi khẽ. Anh ngồi dậy ngay, tưởng có chuyện ở giếng. Bảo chỉ chiếc bánh.
“Phần này để cho người chuyển tin. Nếu người ấy không tới thì con có được ăn không?”
Hổ nhìn trời ngoài cửa. “Người ấy nhận việc đến ban ngày, không hẹn tối. Ta đã để phần ấy phòng khi họ quay lại. Nếu cháu ăn, ta sẽ lấy bánh khác để sẵn cho sáng.”
“Anh có bánh khác?”
“Có. Ta để trong túi.”
Bảo ăn chiếc bánh. Hắn vẫn đói nhưng bớt cồn cào. Anh lấy chiếc khác từ túi, bọc vải và viết một dòng mới cho người chuyển tin sáng mai. Hắn ghi đã ăn phần dự phòng cũ và Hổ đã thay bằng chiếc khác. Anh xem xong, cười bảo từ nay sổ trực có thể biết chính xác hắn ăn mấy chiếc bánh.
“Nếu ghi được thì tốt,” Bảo nói. “Con hay quên.”
Hổ nằm lại, còn hắn ngồi cạnh bát. Một lượt cát trôi qua không có thêm tiếng động rõ. Hắn ghi đèn còn cháy, nước trong bát gần vòng cặn, không có lượt Ô Kê gõ. Sau đó hắn lật đồng hồ, nhưng chưa định một mình thức tới sáng; hắn chờ Hổ ngủ thêm rồi sẽ gọi theo thỏa thuận mới.
Gần cuối lượt thứ hai, từ gian chính có tiếng giấy rơi.
Bảo chạy lên hai bậc. Người đàn ông vẫn đứng gần chiếc bàn, tập giấy đã trượt khỏi một bên tay và rơi xuống nền. Ông nhìn xuống, môi chuyển động. Hắn cúi nhặt, nhận ra mấy tờ đầu là danh sách, nhưng không đọc tên. Hắn đặt chúng lên bàn cạnh tay ông, nói giấy ở đó rồi hỏi ông có muốn ngồi không.
Ông nhìn chiếc ghế, phát ra một tiếng: “Ghế.”
Hổ đã tỉnh vì tiếng động. Anh tới giúp kéo ghế ra, đợi ông chuyển tay khỏi mép bàn rồi đỡ khuỷu. Người đàn ông ngồi xuống rất chậm. Ông vẫn nhìn tập giấy. Thanh Nghi thức, mang đèn tới, hỏi có muốn nàng giữ giấy cho khỏi rơi không. Ông gật.
Nàng không mở tập giấy. Nàng đặt nó ngay trước mặt ông, chặn bằng miếng gỗ sạch. Bảo hỏi ông có khát không. Ông nhìn bình nước; Hổ rót một chén nhỏ, đặt trong tầm tay. Ông nhấc chén lên, uống được một ngụm rồi đặt xuống. Mọi việc nhanh hơn khi Bảo gặp ông lần đầu, nhưng vẫn chậm; Dư An chưa có mặt để xem sức ông.
“Ta đi báo Dư An,” Hổ nói.
“Anh vừa thay xong, còn chưa nghỉ đủ.”
“Ta tỉnh rồi. Còn cháu phải ở phòng trực.”
Thanh Nghi nhận ở cạnh người đàn ông trong lúc Hổ đi. Bảo xuống phòng nhìn đèn và bát, ghi giờ anh rời từ đường, người đang ở gian chính và người trực còn lại. Hắn không viết người đàn ông đã tỉnh hẳn. Hắn viết ông đã nói một tiếng, ngồi và tự uống được một ngụm.
Dư An tới cùng Hổ. Ông mang chăn mỏng và ít cháo ấm trong bình; bà Mạnh đang ngủ, có người hàng xóm đã nhận ngồi cạnh tới khi ông về. Ông hỏi người đàn ông có đau ở đâu không. Ông ấy không đáp ngay, nhưng khi được đưa hai lựa chọn, ông chỉ vào chân. Dư An xem chân và nói ông có thể cần nghỉ, không nên cố đứng ngay.
Bảo nghe từ bậc cửa. Hắn nhớ câu trong sổ: sau khi cửa hoạt động lại còn phải chia phần cho người làng. Nhưng một bát cháo lúc này không phải thứ thay thế tất cả việc ấy; nó là thứ người đàn ông có thể cần ngay. Dư An mở bình, hỏi ông có muốn ăn không. Ông nhìn cháo, chậm chạp gật.
Thanh Nghi giữ bát, để ông tự cầm thìa khi bàn tay đã nắm được. Một ít cháo rơi lên khăn. Nàng lau cạnh bát, không vội lấy thìa. Bảo ngồi bên cửa, nhìn từng động tác. Hắn đã muốn cả làng tỉnh dậy sau tiếng đáp; bây giờ một người đang học đưa thìa tới miệng nhanh hơn một chút, và vẫn cần có người ngồi chờ.
Dư An hỏi tên ông. Sau một lúc, ông nói được hai tiếng. Thanh Nghi chép lại, đọc cho ông nghe; ông gật. Nàng hỏi có muốn báo cho người nhà không. Ông nhìn tập giấy, rồi nói một tên khác. Tín đang nghỉ ở nhà ông Diệp; Hổ nhận sáng sớm sẽ nhờ người tìm theo tên, không đánh thức cả làng giữa đêm nếu ông không cần ngay.
Bảo ghi việc ấy vào trang mới, cùng lời ông nói chân đau và việc Dư An đã xem. Ông Cẩn hôm qua để lại một chiếc ghế dài; Hổ trải chăn ở đó. Người đàn ông muốn ở gần tập giấy, nên họ đặt tập giấy trên bàn cạnh ghế, không mang đi nơi khác. Dư An dặn nếu ông đau tăng hoặc muốn về, gọi ông; Hổ ghi vào sổ để người trực sau biết.
Trước khi trở lại nhà bà Mạnh, Dư An xuống xem bát nước. Ông không nhận ca, chỉ nghe Bảo đọc kết quả: nước gần vòng cặn, đèn còn cháy, nồi và tấm ván ở vị trí Cẩn đã ghi. Ông hỏi Bảo có mệt không. Hắn đáp có một chút, còn đói. Ông đưa một bát cháo ấm còn trong bình.
“Phần này có ai để dành không?” hắn hỏi.
“Ta mang thêm cho người ở từ đường. Người đàn ông vừa ăn phần của ông ấy; bát này là cho con.”
Bảo ăn hết, xin thêm nếu còn. Trong bình chỉ còn ít; Dư An đưa, rồi ghi sáng mai cần mang thêm thức ăn. Hắn cảm ơn, lần này nhớ mình đã nói một lần.
Khi Dư An đi, Hổ nhận thêm một lượt ngắn. Bảo hỏi anh đã nghỉ đủ chưa. Anh nói đã ngủ được một lúc, có thể trực một lượt cát; nếu buồn ngủ sẽ gọi. Hắn ghi giờ nhận, để anh tự ký. Thanh Nghi ở gian chính cùng người đàn ông, thỉnh thoảng nghe ông kể được vài chữ về tập giấy.
Bảo nằm xuống, nhưng chưa ngủ ngay. Hắn nhớ mình từng hỏi bà Mạnh nếu phần trong nồi dùng cho cửa thì dân làng có tỉnh không. Bà nói cửa mở lại, sau đó còn phải chia. Hôm nay họ chưa biết cách chia thứ vô hình được ghi trong sổ, nhưng họ có thể chia cháo, nước, người ngồi cùng và thời gian nghỉ.
Tiếng gõ từ phía giếng vọng tới rất khẽ. Hắn bật dậy. Hổ cũng nghe, mở cửa gian sau nhìn ra. Ô Kê vẫn trong lồng dưới mái từ đường; nó không ở giếng. Ông Thuận đã về nhà, người nhà bác giữ dây trông bác cùng chị cô.
“Có thể có người đang lấy nước,” Hổ nói.
Bảo không gọi đó là tiếng Ô Kê. Hắn ghi mình nghe hai tiếng từ phía giếng, không biết nguồn, rồi hỏi Hổ có nghe tiếp không. Hai người chờ; chỉ có gió qua mái. Anh bảo trời còn tối, nếu cần kiểm sẽ nhờ người đi cùng, không để hắn tự chạy. Bảo nghĩ một lát rồi quyết định đợi tới sáng, vì không có dấu gì khác trong bát hay đèn thay đổi. Hắn viết lý do bên cạnh, để ca sau biết vì sao họ chưa ra giếng.
Cuối lượt, Hổ gọi hắn như đã hẹn. Mực trong sổ còn ướt ở hàng cuối. Hắn đọc, nghe anh kể lại, rồi tự nhận lượt tiếp theo. Anh nằm xuống, lần này mang chiếc áo gấp làm gối.
Bên gian chính, người đàn ông đã ngủ trên ghế dài. Tập giấy nằm cạnh tay ông, không bị rơi. Thanh Nghi cũng nghỉ, đèn đặt xa chăn. Bảo nhìn quanh, rồi xuống phòng trực.
Chiếc bát nước vẫn ngửa, vạch đen hướng về lỗ gió. Mặt nước có một gợn nhỏ, nhưng không có tiếng đáp rõ như ban chiều. Hắn ghi điều mình thấy và đợi. Khi cát bắt đầu rơi trong bầu thủy tinh, hắn nói nhỏ:
“Ta trực lượt này.”
Không ai trả lời từ phía giếng. Nhưng ở gian trên có một người đã ăn cháo, một người đang ngủ sau khi thay hắn, và một người sẽ tới hỏi các nhà lúc sáng. Hắn đặt tay lên mép bàn, chờ hết lượt cát, rồi nghe tiếng bụng mình kêu thêm một lần nữa.