Chương 395: Một Trang Đem Theo
Đến lúc nắng thôi chiếu thẳng vào sân, người đàn ông ở từ đường mới thử đứng dậy.
Ông chống tay lên mép ghế, chân vừa chạm đất đã khựng lại. Người nhà ngồi bên cạnh đưa tay ra. Ông nhìn bàn tay ấy, rồi nắm lấy. Lần thứ hai ông đứng được, nhưng đầu gối vẫn run.
Dư An đặt chiếc ghế thấp phía sau. “Ngồi xuống đã. Đứng được một lúc không có nghĩa là đi hết đường được.”
“Ta muốn đến gặp bà Mạnh.”
“Ta biết. Ta đang xem ông có thể đi bằng cách nào.”
Bảo đứng ở cửa, ôm cuốn sổ trực. Hắn đã ghi câu hỏi về những phần cửa còn giữ, nhưng không biết bà Mạnh có đủ sức trả lời ngay không. Dư An bảo lúc trước bà đã nghỉ; trước khi đưa người đàn ông đến, cần hỏi xem bà có muốn tiếp khách.
Tín nhận đi hỏi. Người nhà ông định đi cùng, nhưng ông giữ tay áo người ấy, lắc đầu. Tín bảo sẽ chỉ mang lời nhắn: có người muốn gặp, có thể chờ đến ngày mai. Ông gật, buông tay áo.
Trong khi chờ, Thanh Nghi trải một tờ giấy sạch trên bàn. Nàng không mở tập danh sách. Người đàn ông ngồi xuống, tự đặt nó trước mặt mình. Góc bìa đã sờn, một đầu dây buộc chỉ còn vài sợi.
“Ông muốn mang cả tập hay chỉ một trang?” nàng hỏi.
“Cả tập.”
Người nhà nói: “Nếu đường xóc, giấy có thể rơi. Để con buộc lại.”
Ông nhìn dây cũ, rồi gỡ nút thắt. Người nhà lấy một dải vải mềm trong túi, đặt cạnh đó. Ông cầm dải vải, thử luồn qua bìa nhưng ngón tay còn cứng. Người nhà hỏi có thể giúp không; ông đưa tập giấy sang.
Bảo nhìn dải vải được buộc thành nút. Hắn nhớ lần đầu trông thấy tập giấy, nó bị ép dưới cánh tay người đàn ông. Khi ấy hắn chỉ nghĩ phải lấy danh sách ra để tìm người. Bây giờ ông đã chịu đưa tập giấy cho người nhà, nhưng vẫn muốn tự mang đến gặp bà Mạnh. Giữa hai việc ấy có một quãng không thể rút ngắn bằng cách kéo mạnh hơn.
Tín trở về khi Hổ vừa thay ca trong phòng trực. Bà Mạnh đã tỉnh và đồng ý gặp. Bà nhắn nếu ông chưa đi vững, hai người có thể nói ở cửa nhà, không cần leo bậc vào gian trong. Dư An hỏi Tín xem bà có nói được lâu không. Tín đáp bà chỉ dặn mang đèn nếu trời tối, không nói sẽ tiếp bao lâu.
“Ta đi cùng,” Dư An nói. “Nếu một trong hai người mệt, ta sẽ nhắc nghỉ.”
Người nhà tìm được một chiếc xe đẩy thấp ở sân bên. Bánh xe hơi lệch; Hổ kê lại chốt, thử đẩy qua khoảng đất gồ trước cổng. Lần đầu bánh vướng rãnh, anh dừng, lấy tấm ván bắc qua. Bảo định chạy tới giúp, nhưng Hổ bảo hắn cứ ở phòng trực. Đến lượt thay ca sau, nếu cuộc gặp còn tiếp tục, hắn có thể sang nghe.
“Con có câu hỏi cho bà,” Bảo nói.
“Viết ra. Ta đem đi.”
Bảo xé tờ đầu trang mới, chép lại câu hỏi bằng nét chậm hơn: *Làm sao xác nhận phần còn giữ cho từng nhà?* Hắn thêm câu về bát nước trong phòng trực: *Nước thấp xuống một chút, có cần rót thêm không?* Dưới cùng, hắn ghi thời điểm Hổ quan sát. Hắn không muốn bà tưởng bát đã cạn hoặc nước vừa rút rất nhanh.
Thanh Nghi đọc lại rồi chỉ một chữ hắn viết thiếu nét. Hắn sửa, gấp giấy đưa Hổ. Trước khi đi, anh hỏi người đàn ông có muốn Thanh Nghi cùng xem danh sách không. Ông nhìn nàng, đáp: “Cô ấy đọc giúp, khi ta nhờ.”
Nàng gật đầu. “Tôi sẽ đợi ông hỏi.”
Xe rời từ đường chậm hơn người đi bộ. Người nhà đi bên cạnh, một tay giữ thành xe. Dư An mang chiếc ghế gấp, Hổ cầm tờ giấy của Bảo và đi phía trước xem đường. Thanh Nghi ôm một chiếc đèn chưa thắp. Không ai giục người đẩy xe đi nhanh.
Bảo trở vào phòng trực. Bát nước vẫn ở gần vòng cặn, thấp hơn buổi trưa một chút. Hắn đặt thước gỗ cạnh bát để so với dấu đã ghi, không chạm vào nước. Ngọn đèn cháy ổn, bóng nghiêng trên mặt bàn. Sau tấm chắn, chiếc nồi nằm yên trên giá đỡ, không có thêm dấu hiệu nào mà hắn dám gọi là mới.
Ô Kê theo hắn vào, nhảy lên ngưỡng cửa. Bảo lấy ít thóc đặt trong đĩa nhỏ. Nó ăn hai hạt rồi ngẩng đầu nhìn hắn.
“Ngươi cũng đợi à?”
Ô Kê mổ thêm một hạt.
“Ta biết, ngươi đợi ăn.”
Con gà không phản đối. Bảo ngồi xuống, bụng réo một tiếng. Bát cháo chiều chưa làm hắn no, cũng sẽ không làm được. Hắn đã biết điều ấy trước khi trả phần của mình; biết trước không khiến cơn đói bớt rõ. Hắn lấy nửa chiếc bánh còn trong túi, bẻ một miếng ăn, phần còn lại để dành cho lúc sau.
Ngoài sân, cô người nhà bác giữ dây đến đổi ca trông rãnh. Cô hỏi có tin gì về phần của bác chưa. Bảo trả lời Hổ đã đem câu hỏi tới bà Mạnh, chưa có câu trả lời. Hắn cho cô xem dòng ghi trong sổ để cô biết câu hỏi được mang đi thế nào.
Cô đọc chậm, chỉ vào chữ *từng nhà*. “Nếu nhà có người đi xa, các con hỏi ai?”
“Cháu chưa biết. Cháu sẽ thêm câu đó.”
“Thêm là một chuyện. Bà có thể chưa nhớ hết.”
Bảo ngẩng lên. Cô không nói giận dữ; cô đang nhìn về phía giếng, nơi người chị vừa thay cô ngồi trông. Bác giữ dây đã về nhà nghỉ, nhưng công việc quanh giếng vẫn phải có người tiếp tục.
“Vậy cháu sẽ hỏi bà xem nên bắt đầu từ đâu,” hắn nói. “Rồi hỏi cả những nhà đang ở đây. Nhà nào chưa có người để hỏi, cháu để trống.”
Cô xem lại dòng chữ, bảo tên bác nên có cả tên thường gọi ở nhà. Trong làng có hai người cùng tên; nếu chỉ ghi một chữ, người đọc có thể nhầm. Bảo hỏi cô có thể viết ra không. Cô cầm bút, viết hai cách gọi lên một mảnh giấy, đưa cho hắn giữ đến khi lập danh sách. Hắn đặt mảnh giấy vào sổ, chưa chép nó vào mục phần đã xác nhận.
Chiều xuống, ông Thuận mang đến một bó củi nhỏ. Bếp từ đường còn cháo, nhưng bữa tối cần nấu thêm cơm cho những người sẽ ở lại. Ông đặt bó củi sát tường, hỏi Bảo có biết ai nhận nấu không. Hắn chỉ vào gian bếp: Tín đang vo gạo, một người hàng xóm đến phụ đã nhận nhóm lửa.
“Củi của nhà ta,” ông Thuận nói. “Dùng hết cũng được. Nếu còn thì để mai.”
Bảo ghi lại, rồi hỏi ông có ở lại ăn. Ông bảo phải mang cơm về cho người nhà, chỉ xin lấy ít nước nóng. Tín đun một ấm nhỏ cạnh nồi cơm, dặn ông chờ nước sôi. Việc nấu ăn làm gian bếp đông hơn, song mỗi người đến đều có thể nói mình cần gì và có thể giúp gì.
Khi Hổ trở về, trời đã tối hẳn. Thanh Nghi và người nhà đưa người đàn ông về sau; Dư An ở lại nhà bà Mạnh thêm một lúc. Hổ đặt chiếc đèn xuống bàn, trước tiên đi xem bát nước cùng Bảo. Mức nước gần như không đổi so với lúc hắn ghi.
“Bà bảo đừng tự rót thêm,” Hổ nói. “Nếu nước xuống tới dấu thấp ở ngoài bát, gọi bà hoặc Dư An đến xem. Bà chưa bảo để cạn.”
“Dấu thấp nào?”
Hổ chỉ một vạch nhỏ khắc ở mặt ngoài, thấp hơn vòng cặn. Bảo đưa đèn lại gần. Trước đây hắn tưởng đó là vết xước. Hổ nói bà Mạnh đã nhờ anh kiểm tra tận nơi, nên họ cùng ghi vị trí của vạch vào sổ. Nếu đêm nước xuống nhanh, người trực sẽ gọi ngay, không chờ đến sáng.
“Còn chuyện chia phần?” Bảo hỏi.
“Bà chưa đưa danh sách người trực. Bà nói danh sách cũ người kia giữ có thể giúp tìm các nhà, nhưng phải hỏi lại từng nhà. Có nhà đã chuyển, có người không còn ở địa chỉ ghi trên giấy.”
Hổ kể chậm để Bảo viết. Bà Mạnh bảo trước hết đánh dấu những dòng cần hỏi lại, không lấy danh sách cũ làm kết quả cuối. Người đàn ông mở tập giấy cho bà xem một trang và chỉ ra hai nhà đã chuyển trước ngày Bảo rời làng. Ông muốn cùng người nhà tìm thêm tin về họ sau khi nghỉ khỏe.
“Bà có nói khi nào chia được không?”
“Không. Bà nói phải biết từng nhà xác nhận thế nào, rồi mới xem tiếp phần cửa giữ. Ta hỏi lại; bà bảo hôm nay bà chưa biết thời gian.”
Bảo dừng bút. Hắn không thể mang về cho chị cô người nhà bác câu trả lời mà cô muốn. Nhưng bây giờ hắn có thể nói rõ việc gì đã hỏi, điều gì chưa có đáp án và bước tiếp theo là gì.
Thanh Nghi trở về cùng người đàn ông và người nhà. Ông đã mệt, nhưng vẫn ôm tập giấy trên đùi. Trước khi nghỉ, ông đưa cho nàng một tờ chép riêng: hai dòng tên nhà cần hỏi lại, kèm lời nhắc không dùng địa chỉ cũ để kết luận họ đã đi đâu. Nàng đọc lại cho ông nghe; ông bảo đúng, rồi cất tập giấy vào túi vải.
“Ngày mai tôi có thể hỏi ông thêm không?” nàng nói.
“Nếu ta thức.” Ông nhìn người nhà. “Hỏi cả nhà này.”
Người nhà cười, chỉnh chiếc khăn trên vai ông. “Con sẽ ở đây buổi sáng.”
Bảo mang tin ra giếng. Cô người nhà bác nghe xong, hỏi có thể giữ bản chép câu trả lời không. Hắn trở lại bàn, viết rõ bà Mạnh chưa biết ngày chia, việc đầu tiên là hỏi lại các nhà, rồi đem ra đưa cô. Cô đọc cho chị nghe. Chị vẫn cau mày, nhưng nhận tờ giấy và nói sáng mai sẽ mang tới cho bác.
Trong gian bếp, cơm đã chín. Tín xới một bát, hỏi Bảo có ăn bây giờ không hay đợi đổi ca. Hắn nhìn phòng trực. Hổ đang đứng ở cửa, giơ tay cho biết anh có thể trông một lát.
“Bây giờ,” Bảo đáp.
Hắn ngồi xuống bậc cửa với bát cơm nóng. Đường đến phần của từng nhà vẫn chưa rõ, và một trang danh sách chỉ mới bắt đầu được đối chiếu. Nhưng ngoài giếng có người giữ tờ trả lời, trong phòng có một vạch nước để theo dõi, còn ở gian chính người đàn ông đang kể cho người nhà nghe vì sao mình giữ tập giấy ấy lâu đến thế.
Bảo ăn hết bát cơm, đứng dậy trả bát. Hắn vẫn đói. Hắn cũng đã đến lúc nhận lại ca.