Chương 396: Nhà Bên Cây Mận
Nửa đêm, Bảo nghe tiếng chân chạy ngoài sân.
Hắn đặt bút xuống, vén tấm rèm nhìn ra. Tín đang ôm một chiếc chăn, đi nhanh về phía nhà cửa xanh. Phía sau anh là chị của cô người nhà bác giữ dây, tay xách đèn. Hai người không chạy về phía phòng trực.
Bảo vẫn gọi: “Có chuyện gì vậy?”
“Bác lạnh,” Tín đáp. “Dư An đang ở đó. Ta đem thêm chăn.”
Ngọn đèn trong phòng trực vẫn cháy. Mực nước chưa tới vạch thấp; hắn vừa xem cách đó không lâu. Nhưng ngoài kia có người cần giúp, còn hắn không thể bỏ vị trí mà chưa có người thay.
Hắn chạy tới cửa gian bên, gọi Hổ. Hổ trở dậy gần như ngay lập tức, nghe hắn nói rồi mặc áo khoác. Hai người cùng xem bát nước, đèn và chỗ đặt nồi. Bảo ghi giờ bàn giao. Hổ bảo: “Đi xem có việc gì cần làm. Nếu ở lâu, nhờ người báo ta.”
Đường tới nhà cửa xanh không xa. Khi Bảo đến, cửa đã mở. Dư An ngồi cạnh giường, đang hỏi bác giữ dây có đau ở đâu không. Bác nói tay chân lạnh và khó ngủ, không thấy đau ngực. Người chị đắp thêm chăn, còn cô em giữ ấm ấm nước trên bếp.
Bảo đứng ngoài cửa, bỗng thấy mình đến tay không. Hắn hỏi có cần lấy thêm củi. Cô em bảo trong nhà còn đủ, nhưng nước sắp hết; nếu hắn mang giúp một thùng từ giếng riêng phía sau thì tốt.
Giếng ấy có nắp gỗ. Bảo tìm dây, thả gầu xuống. Lần kéo đầu hắn vội, gầu va thành giếng, nước sóng ra quá nửa. Ô Kê từ đâu theo tới, đứng trên miệng giếng kêu một tiếng.
“Ngươi biết múc thì làm đi.”
Con gà cúi mổ đầu dây. Bảo đành cầm chắc hơn, kéo lần nữa. Khi mang thùng vào, hắn thấy bác đã ngồi tựa gối, hai tay ôm bát nước ấm. Dư An dặn người nhà để ý nếu bác khó thở, đau ngực hoặc rét nhiều hơn thì gọi ông ngay; đêm nay ông ngủ ở gian bên, không đi xa.
Bác giữ dây nhìn Bảo. “Cửa thế nào?”
“Bát nước chưa tới vạch bà Mạnh dặn. Hổ đang trông.”
“Dây ngoài giếng?”
“Chị và cô thay nhau xem. Rãnh không bị lá lấp.”
Bác gật, nhưng vẫn đưa mắt về cửa. Người chị kéo ghế ngồi xuống, nói: “Bác không cần tự ra xem đêm nay. Sáng con đọc cho bác những gì Bảo ghi.”
“Đọc cả chuyện chia phần,” bác nói.
“Vâng.”
Bảo muốn giải thích ngay chuyện danh sách cũ, nhưng Dư An nhìn bác rồi lắc đầu rất nhẹ. Hắn hiểu bác cần ngủ trước. Hắn chỉ nói đã hỏi bà Mạnh, sáng sẽ mang bản ghi sang. Bác không hỏi thêm, chậm rãi uống hết nước trong bát.
Trên đường về, Bảo gặp Tín đang cài lại cổng. Anh kể chiếc chăn là của một nhà hàng xóm, chủ nhà nghe tin bác lạnh thì đưa sang. Sáng mai họ muốn lấy lại vì nhà có người già cần dùng. Bảo ghi vào mảnh giấy, nhờ Tín nhắc người nhà bác. Tín bảo đã nói rồi; ghi thêm cũng được, miễn đừng để họ tưởng chăn được cho luôn.
Hổ ở phòng trực nghe xong thì hỏi: “Bác có muốn người trực giếng báo thêm gì không?”
“Bác hỏi về dây. Cháu đã nói rãnh không tắc.”
“Vậy sáng ta ra xem cùng người nhà bác.”
Hổ không hỏi tại sao Bảo rời phòng. Anh chỉ đưa lại bút, để hắn ghi giờ nhận ca. Nước trong bát vẫn gần vạch cũ. Bảo ngồi xuống, đợi cơn sốt ruột trong ngực lắng đi, rồi mới chép tiếp.
Sáng hôm sau, bác giữ dây đã ngủ được một quãng. Cô người nhà mang chăn trả hàng xóm, đổi lại bằng chiếc chăn dày tìm được trong hòm nhà. Bảo đưa bản ghi hôm trước cho bác, đọc phần bà Mạnh dặn về danh sách và việc chưa biết ngày chia. Bác nghe hết, hỏi có cần bác cùng đi hỏi không.
Dư An đáp bác nên nghỉ thêm, nhưng nếu muốn nhắn cho ai, người nhà có thể chuyển lời. Bác nghĩ một lúc, bảo hỏi nhà bên cây mận trước. Người ở đó từng biết một trong hai nhà đã chuyển; họ cũng giữ chiếc xe dùng chở gạo ngày trước.
“Cây mận còn không?” Bảo hỏi.
“Lần cuối ta thấy thì còn. Mùa ấy quả chua lắm.”
Cô người nhà bật cười. “Bác hái lúc nó còn xanh.”
“Ta đợi mấy đứa hái hết thì còn gì?”
Bảo cười theo. Bác vẫn nói nhỏ, nhưng đã biết cãi lại. Hắn hỏi có thể chép lời nhắn đi không. Bác bảo được, rồi thêm: “Hỏi họ trước. Đừng bảo họ nhất định biết.”
Thanh Nghi nhận tờ nhắn. Người đàn ông giữ danh sách đã thức, đang ăn sáng cùng người nhà. Nghe nói đến cây mận, ông bảo một trong hai nhà cần hỏi lại từng ở gần đó, nhưng chính ông không nhớ họ chuyển đến đâu. Ông đồng ý cho nàng mang theo bản chép hai dòng, không mang tập giấy gốc. Người nhà ông muốn đi cùng; ông bảo cứ đi, còn mình sẽ ở lại nghỉ.
Bảo cũng muốn đi. Hắn chưa ra khỏi từ đường lâu từ khi nhận ca, và lời bác giữ dây đã cho hắn một hướng cụ thể. Hổ nghe hắn nói, lấy sổ trực ra xem. Anh có thể thay một lượt cát buổi sáng; sau đó còn phải sửa lại chốt bánh xe đã lỏng. Nếu Bảo chưa về kịp, Thanh Nghi sẽ nhờ Tín chuyển lời để tìm người thay.
Họ cùng xem bát nước và đèn. Bảo đặt bàn tay gần cửa phòng để cảm nhận luồng gió, rồi ghi mực nước. Hắn không biến chiếc bát thành đồng hồ đo mọi việc trong làng; nó chỉ là một trong những thứ phải trông. Trước khi đi, hắn mang phần bánh còn lại, chia một mẩu cho Ô Kê. Con gà nuốt xong lập tức đi theo.
Nhà bên cây mận ở cuối một con ngõ hẹp. Cây vẫn còn, cành trĩu xuống gần mái thấp, trên đó lác đác mấy quả nhỏ. Cổng đóng. Bảo đứng ngoài gọi một tiếng, không ai đáp. Người nhà của ông giữ danh sách chỉ chiếc rổ đặt bên hiên: rau trong rổ còn xanh, có lẽ người trong nhà vừa đi đâu đó.
Hắn định viết giấy nhắn rồi về. Thanh Nghi giữ tờ giấy khi hắn tìm bút, hỏi: “Ta nhắn những gì?”
“Hỏi họ có biết nhà đã chuyển đi đâu.”
“Được. Còn phần của cửa?”
Bảo ngừng tay. Hắn muốn kể đủ để người ta hiểu vì sao họ tìm, nhưng chưa chắc chủ nhà muốn chuyện gia đình mình nằm trên một tờ giấy ngoài cổng. Cuối cùng họ chỉ viết có người từ từ đường muốn hỏi thăm chuyện cũ, nếu thuận tiện xin đến gặp hoặc nhắn lại qua ông Thuận ở gần chợ. Người nhà ông giữ danh sách biết ông Thuận, nói có thể hỏi ông trước khi nhờ.
Họ vừa gấp giấy thì có tiếng guốc phía đầu ngõ. Một người đàn bà gánh hai thùng nước tới, thấy ba người đứng trước cổng liền dừng lại. Bảo vội tránh sang bên. Thanh Nghi giới thiệu mình, kể họ đến theo lời nhắn của bác giữ dây và hỏi bà có muốn nghe câu hỏi không.
Người đàn bà đặt gánh xuống. Bà biết bác, nhưng nghe đến danh sách thì cau mày.
“Các người tìm nhà ấy để làm gì?”
Bảo kể cửa chín đã đáp lại, bà Mạnh đang nhờ hỏi lại các nhà trước khi tính việc chia phần. Hắn nói rõ họ chưa biết cách chia, cũng chưa hứa khi nào có thể làm. Người đàn bà nghe đến đó mới mở cổng, mời họ đứng trong sân.
“Nhà ấy từng gửi gạo cho ta giữ,” bà nói. “Hôm đi, họ để lại một túi nhỏ cho người ở cuối xóm. Ta đã đưa rồi. Còn chuyện họ đi đâu, ta chỉ biết lúc ấy họ theo người quen ra trạm, không biết sau đó.”
Người nhà ông giữ danh sách hỏi khoảng thời gian. Bà nhìn cây mận, nhớ đó là sau một mùa cành bị gãy vì gió, trước khi mái nhà bà được lợp lại. Ông Thuận có thể nhớ năm lợp mái vì đã giúp chở ngói, nhưng bà không chắc. Thanh Nghi chép đúng lời ấy, không ghi thành một ngày cụ thể.
“Ở trạm có người quen tên gì?” Bảo hỏi.
“Ta không biết tên. Người nhà ấy gọi là cậu.”
Hắn thấy thất vọng. Một con đường vừa hiện ra đã ngừng ở chữ *cậu*. Người đàn bà nhìn hắn, nói thêm: “Ta có thể hỏi đứa con gái. Nó giúp đưa gạo hôm đó, có lẽ nhớ hơn ta. Nó đang ở ruộng, chiều mới về.”
“Cháu chờ được.”
“Cháu còn ca trực,” Thanh Nghi nhắc.
Bảo nhìn bóng cây. Hắn có thể nán lại, nhưng rồi Hổ phải bỏ việc sửa bánh xe hoặc một người khác lại phải thay mà không chuẩn bị. Người đàn bà nghe họ nói, đề nghị chiều bà hỏi con gái, nếu có tin sẽ nhờ người mang đến từ đường. Bảo hỏi bà có muốn giữ bản chép hai dòng không. Bà bảo chưa cần; bà nhớ căn nhà và muốn hỏi con trước.
Trước lúc họ đi, bà đưa mỗi người một quả mận xanh. Bảo cắn ngay, chua đến mức nhắm mắt. Ô Kê tò mò mổ một miếng rơi xuống đất, vội lùi lại. Người đàn bà cười thành tiếng.
“Bác giữ dây nói đúng,” Bảo vừa nhăn mặt vừa bảo. “Mận nhà bà chua thật.”
“Bảo bác chờ thêm vài ngày rồi hãy sang ăn.”
Về tới từ đường, Bảo nhận lại ca đúng lúc Hổ chuẩn bị lấy đồ sửa xe. Hai người xem bát nước: mực vẫn trên vạch thấp. Hổ nói đèn có một lần chao, rồi đứng lại; anh đã ghi giờ. Bảo chép lời người đàn bà vào giấy riêng, mang cho người đàn ông giữ danh sách nghe cùng người nhà. Ông xác nhận đó có thể là nhà ông định hỏi, nhưng muốn chờ tin người con gái trước khi ghi địa chỉ trạm.
“Có thể,” Thanh Nghi viết, rồi đặt bút xuống cho ông xem. Ông đồng ý với chữ ấy.
Buổi trưa, chị cô người nhà bác giữ dây đến lấy tin. Bảo nói họ đã gặp người bên cây mận, biết nhà cũ từng theo người quen ra trạm, nhưng chưa biết họ ở đâu bây giờ. Người chị hỏi có phải nhờ Phúc tìm ở trạm được không. Hắn nhớ Phúc từng chuyển thư, trạm đã báo nhận, nhưng chưa có tin Mộc nhận thư ấy. Hắn không biết Phúc có đang ở trạm hay có thể tìm thêm người.
“Cháu sẽ hỏi xem có cách gửi lời nhắn không,” hắn đáp. “Cháu chưa thể nói đã tìm được họ.”
Người chị nhận tin, bảo bác đang đợi nghe. Lần này cô không hỏi ngày chia; trước khi đi, cô hỏi quả mận còn không. Bảo đưa quả chưa ăn của mình. Cô cắn thử, nhăn mặt giống hắn, rồi mang nửa còn lại về cho bác.
Ngoài sân, Hổ đang tháo chốt bánh xe. Tín đưa anh chiếc kìm, còn Thanh Nghi đặt tờ ghi lời người đàn bà dưới một viên đá để gió không cuốn mất. Bảo ngồi ở cửa phòng trực, nghe tiếng cơm sôi trong bếp.
Một nhà đã rời đi vẫn chưa có địa chỉ mới. Nhưng bây giờ có người nhớ đường họ từng qua, có một người khác sẽ hỏi thêm, và không ai phải đoán thay họ đã về đâu. Bảo nhìn quả mận cuối cùng trên bàn, đợi Hổ sửa xe xong để hỏi anh có muốn ăn thử không.