Chương 420: Giá Của Một Lời Mời
Bác giữ dây hỏi bà Mạnh câu đầu tiên trước khi uống nước.
“Nếu Bảo đi, ai sẽ nói với nó rằng ở đây có chuyện?”
Bà Mạnh ngồi đối diện, hai tay đặt trên đầu gối. Bà đến nhà cửa xanh sau bữa sáng, mang theo lá thư của Thiên Mệnh Điện và bản ghi những câu hỏi Tề đã nhận. Bảo đi cùng nhưng ngồi ở cửa, để hai người nhìn rõ nhau. Cô em nhà bác đang trông giếng cùng Hổ; người chị ở nhà, thỉnh thoảng thêm nước nóng vào ấm.
“Trong thư không nói cách liên lạc,” bà Mạnh đáp. “Ta muốn hỏi trước khi nó nhận lời.”
Bác gật, hỏi thêm nếu xảy ra chuyện ở những cửa khác thì người ở đó báo cho ai. Bà chưa có câu trả lời. Bảo lấy giấy, chép hai câu hỏi, rồi đọc lại. Bác sửa: không chỉ hỏi *báo cho Bảo*, mà hỏi ai được nhận tin và có thể làm gì khi tin chưa tới người gánh việc.
Hắn viết lại. Mỗi chữ vừa được hỏi khiến chiếc ghế ở điện trong trí hắn bớt giống một chiếc ghế và giống một nơi có rất nhiều người chờ ngoài cửa.
“Con muốn đi nghe,” hắn nói. “Nhưng con không muốn một mình quyết chuyện của bác.”
Bác nhìn hắn. “Ngươi có thể đi nghe. Chuyện của ta, ta sẽ nói khi được hỏi.”
Bà Mạnh hỏi bác có muốn gửi tờ câu hỏi hôm ở quán cho Tề không. Bác xem bản chép lời mời, biết tên và nơi gửi lại, rồi nói đồng ý gửi một bản, giữ bản gốc ở nhà. Người chị chép, bác nghe cô đọc, tự thêm tên và dặn nếu có chỗ nào chưa hiểu, người nhận có thể hỏi qua từ đường.
“Ta không hứa sẽ trả lời ngay,” bác nói. “Có hôm ta mệt.”
Bảo gật. Hắn nhớ ở quán có người bảo nếu đủ mạnh thì có thể không cần thay ca. Bác giữ dây từng đứng rất lâu ở giếng; bây giờ ngay việc cầm bút cũng phải nghỉ giữa chừng. Hắn không biết có ai đủ mạnh như lời kia hay không, nhưng biết bác muốn có người hỏi trước khi ai đó nhận việc thay bác.
Về từ đường, Hổ đang xem lại lịch trực cùng Thanh Nghi. Lời mời không ghi ngày cụ thể, chỉ đề nghị Bảo nhắn trước để điện sắp xếp. Quãng đường được vẽ trong thư dài hơn đường tới quán, có một trạm nghỉ và một đoạn phải qua đò. Nếu đi và về theo đường ấy, hắn có thể vắng nhiều ngày; thư không nêu chuyến đi kéo dài bao lâu.
Hổ đặt thước lên bản vẽ. “Ta không biết đoạn này. Cần hỏi người đã đi.”
Ông Thuận nói có thể hỏi người chở hàng khi anh trở lại. Người ấy dự định đi trạm tuần sau, nhưng chưa chắc đã đến nơi trong thư. Người đàn ông giữ danh sách muốn xem bản vẽ; ông nhận ra một đoạn đường gần bến mà mình từng biết, còn đoạn sau thì không. Người nhà ông bảo có người quen ở chợ đường lớn, có thể hỏi đường và tiền đò.
Tín nghe đến tiền đò, hỏi thư có nói điện trả chi phí chuyến đi không. Bảo lật lại, không thấy dòng nào. Hắn nghĩ đến túi gạo dự phòng ngày đi họp ở quán. Nếu lần này lâu hơn, đồ ăn, chỗ nghỉ và người thay ca đều phải tính.
“Có thể hỏi Tề,” Thanh Nghi nói. “Ông ấy đưa nơi gửi lời.”
Hắn viết thêm: *Đi cùng người khác được không? Có được ghi và mang lời trao đổi về không? Ai trả tiền đi đường và chỗ nghỉ? Có thể liên lạc về làng bằng cách nào?* Hắn đưa bà Mạnh xem. Bà bảo thêm một câu: điện dự định mời những người đang trực ở các nơi khác hay không.
Bảo viết xong, nhìn tờ giấy dài hơn lá thư mời. Hắn thấy ngượng. Tề đã đến tận làng, nói không cần trả lời ngay; hắn lại gửi đi nhiều câu hỏi. Thanh Nghi nhận ra vẻ mặt ấy, nói: “Ngươi chưa nhận lời. Muốn biết đường đi và việc sẽ bàn là bình thường.”
“Nhưng nếu họ nghĩ con khó tính?”
“Vậy họ có thể trả lời rằng họ chưa biết. Còn nếu không muốn trả lời, ngươi cũng biết thêm một điều.”
Người chị nhà bác giữ dây đem bản chép câu hỏi của bác tới. Cô đặt cạnh tờ giấy của Bảo, nói bác đồng ý gửi bản này cho Tề, nhưng muốn nhận lại lời giải thích nếu bản được chuyển tiếp cho người khác. Thanh Nghi đọc một lượt, nhờ cô xem tên người nhận và địa chỉ. Cô xác nhận, rồi hai người cùng gấp giấy.
Người đàn ông giữ danh sách hỏi mình có thể gửi câu hỏi về những nhà đã rời đi không. Ông không muốn tên nhà cũ được đưa ra, chỉ muốn biết nếu người giữ các cửa thay đổi, ai giúp tìm những người vắng mặt. Ông tự viết, chữ còn chậm nhưng rõ. Người nhà đọc lại theo lời ông nhờ.
Bảo hỏi Thôi thúc có muốn thêm gì không. Người đàn bà chăm ông nói ông muốn biết khi nhiều người đến xem cửa, ai giữ đường cho người bán hàng và người đi lấy nước. Ông không định theo Bảo đến điện, nhưng muốn ai nhận trách nhiệm ấy nghe câu hỏi. Bảo viết, mang sang đọc cho ông. Ông bảo giữ chữ *đường*; không chỉ là đường vào quầy thịt mà cả lối đến giếng.
Buổi trưa, người mang ống đồng hôm trước quay lại. Ông không đi đúng tuyến bến đò nên chưa có tin về cây đa. Ông mang một mẩu giấy từ người từng nhìn thấy ánh sáng ở phía đồi. Người ấy viết có thêm hai người cùng thấy một vệt, song không xác định được chân vệt. Bà Mạnh hỏi ông đã tự gặp hai người kia chưa. Ông nói chưa, người viết kể đã hỏi họ; bản ghi ghi rõ tên người viết và ngày gửi.
Ông Thuận đưa ông xem tờ giấy ở chợ đã sửa. Ông nói ở nơi khác mình đi qua cũng có tin về cửa, nhưng mỗi nơi chép khác nhau. Ông không nhận lá thư gửi điện vì sẽ rẽ sang hướng khác; ông đề nghị hỏi người giao hàng thường đi trạm. Bảo cảm ơn, không cố nhờ ông mang trái đường.
Người mang ống đồng nghe chuyện lời mời thì hỏi Bảo có định nhận không. Hắn đáp chưa quyết. Ông kể ở một quán khác có người nói chiếc ghế dành cho người trông chín cửa đã sẵn, nhưng ông không biết đó là chuyện thật hay lời kể. Thanh Nghi ghi đó là điều ông nghe, không để cạnh bản thư như một điều điện đã xác nhận.
“Ông đã hỏi câu bà Mạnh nhờ chưa?” Bảo hỏi.
Ông lắc đầu. “Ta chưa gặp người đề nghị. Ta có gặp một người cho rằng không cần thay ca, nhưng ông ấy cũng chưa gặp người sẽ nhận việc.”
Bà Mạnh bảo nếu lần sau gặp người ấy, có thể hỏi họ đã nói chuyện với người đang trực chưa. Ông nhận câu hỏi, tự viết vào sổ. Ông uống nước xong thì rời làng, hẹn sẽ báo nếu có dịp qua cây đa; nếu không, ông không tự đoán.
Chiều, người chở hàng đến nhận bản vẽ bến đò. Anh nói dự định sáng mai đi trạm, có thể mang thêm thư cho Tề nếu địa chỉ nằm trên đường anh qua. Thanh Nghi chỉ nơi nhận ghi trong giấy. Anh biết trạm ấy nhưng không biết người nhận cụ thể có ở đó không.
“Nếu không gặp?” Bảo hỏi.
“Ta hỏi người giữ trạm có nhận chuyển không. Nếu không, ta mang về.”
Hai lá thư được gấp riêng: một gửi người tại trạm về bến đò, một gửi Tề kèm những câu hỏi đã được đồng ý. Bác giữ dây cho phép gửi bản chép của mình; ông giữ danh sách tự đưa tờ viết. Thôi thúc nhờ người chăm ông xác nhận câu hỏi về đường cho người bán hàng. Không có bản danh sách trực trong hai phong bì.
Người chở hàng hỏi có ai muốn nhận giấy xác nhận không. Ông Thuận viết một mẩu ngắn ghi anh nhận hai phong bì, dự định đi sáng mai, sẽ mang về nếu không gửi được. Anh xem, đồng ý rồi giữ một bản; một bản để tại từ đường. Bảo không thấy điều đó làm xe đi nhanh hơn, nhưng nếu quá lâu không có tin, họ sẽ biết mình đã nhờ ai.
Đến lượt Hổ học tiếp việc ở giếng, bác giữ dây muốn ra hiên nhà cửa xanh để nhìn đoạn dây tập. Bác chưa đi tới giếng. Cô em cầm chốt, chỉ lại cách luồn; Hổ làm đúng lần này. Bác hỏi anh nếu thấy dây sờn thì làm gì. Anh đáp sẽ báo bác hoặc bà Mạnh, không tự kéo thử. Bác bảo tốt, nhưng nhắc nếu có nguy cơ dây đứt ngay thì phải giữ người đứng gần tránh ra trước khi gọi.
Bảo đi cùng, nghe xong hỏi mình có thể tập không. Bác đưa chốt. Hắn luồn sai đầu, phải tháo lại. Cô em chỉ cho hắn vết rãnh, không làm thay. Lần thứ hai hắn làm được, nhưng bác bảo đoạn dây thật ở giếng lớn và có việc của nó, không phải cứ luồn đúng ở bàn là có thể thay dây ngoài đó.
“Con biết,” hắn nói.
“Biết thì mai lại tập.”
Hắn cười. Bác cũng cười, rồi bảo mệt và muốn vào trong. Hai chị em đỡ bác; Hổ mang đoạn dây tập trả vào hộp theo lời cô em. Bảo không ghi mình đã biết trông giếng, chỉ ghi đã học cách luồn chốt cùng bác và sẽ tập tiếp nếu bác khỏe.
Tối đến, người nhà ông giữ danh sách báo ông đã về nhà, ăn được và muốn sáng mai sang từ đường. Ông nhờ để chiếc ghế của mình gần cửa sổ. Tín xếp ghế đúng chỗ, đặt chiếc gối ông thường dùng lên trên.
Bà Mạnh và Thanh Nghi đọc lại thư gửi Tề một lần cuối. Bảo được mời đi, nhưng thư trả lời mới nói hắn muốn nghe thêm, chưa nhận lời đến điện. Các câu hỏi về người đi cùng, chỗ nghỉ, chi phí và cách báo tin được viết rõ. Dưới cùng, hắn ký tên mình; những câu của bác giữ dây và ông giữ danh sách để trên tờ riêng.
Hắn đặt phong bì cạnh túi bánh dành cho người chở hàng. Tín nhắc bánh là của anh ấy tự mua, không phải quà làng gửi; Bảo cười, chuyển bánh sang phía khác để sáng khỏi nhầm.
Khi nhận ca đêm, hắn nhìn hai vạch trên giấy cạnh bát. Nước chưa thay đổi rõ. Ngọn đèn cháy, ngoài giếng có người đang thay lượt. Một lời mời nằm trong ngăn ngoài của bàn, còn câu trả lời sẽ lên đường sáng mai nếu xe đi đúng dự định. Bảo lấy bút ghi giờ, rồi ngồi chờ Hổ về báo đã giao xong việc ở giếng.