Chương 477: Nước Qua Bờ Mới
Xe của bà Vân chưa về đến làng thì trời chuyển mưa.
Những giọt đầu tiên rơi lác đác trên bao hàng. Bảo kéo tấm dầu che giỏ Ô Kê, còn Thanh Nghi giúp bà Vân buộc lại mép bạt. Từ phía đồng, một người đàn ông chạy ra, chân lấm bùn đến tận gối.
“Đừng qua đường dưới!” ông gọi. “Bờ mương mới đắp bị vỡ rồi.”
Buổi sáng, Bảo đã thấy đoạn mương ấy bị chặn để sửa cống. Lúc này nước từ thửa trên tràn qua bờ đất, chảy thành dòng nâu đục ngang lối. Hai người đang xúc đất lấp, nhưng mỗi xẻng vừa đổ xuống đã bị dòng nước cuốn đi.
Bà Vân ghìm cương. “Hàng trên xe không được ướt. Ta vòng đường trên.”
Người đàn ông gật đầu rồi quay lại đồng. Bảo nhìn theo. Phía sau bờ vỡ là một căn nhà nhỏ, sân thấp hơn mặt ruộng. Một phụ nữ đang bê đồ từ sân lên bậc cửa; nước đã ngập gần đến mắt cá chân chị.
“Con xuống giúp họ một lát,” hắn nói.
Bà Vân nhìn quãng đường còn lại. “Ta phải giao hàng trước tối. Ngươi biết tự về chứ?”
“Biết. Con sẽ đi đường trên.”
Thanh Nghi cũng xuống xe. Bảo định nói nàng về trước để báo bà Mạnh, nhưng vừa lúc ấy Tín cùng một người làng xuất hiện trên đường. Cậu bé khoác áo tơi rộng quá người, một tay giữ chiếc nón sắp tuột.
“Bà Mạnh bảo con ra xem xe về chưa. Nước vào nhà cô Thu rồi, mọi người đang gọi thêm người.”
Bảo nhờ Tín báo Hổ rằng hắn đã về gần làng và đang giúp ở mương. “Con nói cả chuyện lượt trực tối. Nếu ta tới muộn, nhờ anh ấy giữ thêm một chút; ta sẽ tự đến ngay khi thu xếp được.”
Tín chạy đi. Bảo đặt giỏ gà lên xe, nhờ bà Vân đưa về nhà. Ô Kê phản đối bằng một tiếng kêu chói tai. Bà Vân phủ tấm dầu kín hơn, nhắc hắn nhớ trả giỏ cho bà nếu mai cần dùng.
Dưới mương, người đàn ông tên Đại đang cắm xẻng xuống chỗ vỡ. Ông chủ thửa ruộng trên và cô Thu ở nhà dưới đều có mặt. Hai người cãi nhau giữa tiếng mưa: một người bảo phải đắp lại ngay, người kia sợ nước dồn lên làm ngập lúa non.
Bảo cúi nhìn. Cống cũ là một ống đất nung nằm dưới bờ. Đầu ống phía ruộng trên bị bịt bằng đất; đoạn giữa đã nứt, nước rỉ ra và khoét thủng phần bờ mới. Nếu cứ lấp miệng vỡ mà nước bên trên còn cao, bờ sẽ lại bục.
“Có lối tháo nước nào khác không?” hắn hỏi.
Đại chỉ rãnh nhỏ chạy men đường. “Có, nhưng đầy bùn. Phải đào rộng mới thoát kịp.”
Chủ ruộng trên nói rãnh đi qua góc đất nhà ông; năm trước người ta đào mà không lấp lại, bánh xe nhà ông sa xuống. Cô Thu nghe vậy, đặt thúng quần áo lên bậc cửa rồi đi thẳng tới.
“Nếu nước vào nhà tôi, ai đền?”
“Ruộng tôi mất lúa thì ai đền?”
Thanh Nghi chắn giữa hai người, không chạm vào ai. “Để nước xuống trước đã. Rãnh đào ở đâu, lấp thế nào, hai nhà nói rõ với nhau ngay bây giờ.”
Mưa đập mạnh hơn trên nón. Đại lấy cán xẻng vạch một đường trên đất, tránh gốc cây ở góc ruộng. Chủ ruộng nhìn, nói chỗ đó có thể đào nhưng không được chặt rễ cây. Cô Thu hứa sau khi nước rút sẽ cùng lấp, Đại nhận mang thêm đất. Bảo nghe xong, hỏi còn ai có cuốc. Người ở nhà dưới chạy đi lấy.
Bảo cởi áo ngoài, xắn quần, xuống rãnh cùng Đại. Bùn lâu ngày đặc quánh, mỗi nhát cuốc kéo lên đều nặng. Thanh Nghi dùng xẻng hất bùn sang một bên, giữ thành rãnh khỏi sụp. Chủ ruộng trên tháo tấm chắn nhỏ để nước từ từ chảy vào lối mới. Ban đầu dòng nước chỉ rỉ qua, rồi cuốn theo một đám lá mục, ào xuống phía đường.
“Chậm thôi!” Đại hét.
Người kia lập tức hạ tấm chắn. Nước vẫn dâng ở đoạn ngoặt vì một hòn đá mắc ngang. Bảo thò tay xuống kéo, đá không nhúc nhích. Hắn đổi tư thế, chống chân vào bờ. Bùn dưới chân trượt, cả người hắn ngã ngồi vào rãnh.
Thanh Nghi nắm cổ áo kéo hắn lên. “Ngươi định đào bằng mặt à?”
Bảo nhổ một cọng cỏ khỏi miệng. “Ta đang thử xem bùn sâu bao nhiêu.”
“Thử xong chưa?”
“Rồi. Sâu hơn ta tưởng.”
Đại dùng xà beng nạy hòn đá, hai người kia kéo lên. Nước qua được chỗ nghẽn, chảy xuống rãnh cũ ven đường. Bờ mương vẫn rỉ nước, nhưng dòng tràn vào sân cô Thu yếu dần.
Người trong nhà cô Thu gọi lớn. Nước đã ngấm vào bếp, củi để sát nền bị ướt. Chị đang chuẩn bị bữa tối cho mấy người đào mương, giờ nồi cơm còn sống mà lửa đã tắt. Bảo vào xem, nhấc nắp nồi: gạo mới nở, đáy nồi ám mùi khói ẩm.
Hắn nhìn chỗ củi khô còn lại trên gác bếp. “Có thể nhóm lại ở sân trên không?”
“Gió tạt vào,” cô Thu đáp. “Bếp trong nhà ngập thế này, ta sợ khói lùa hết vào buồng.”
Bảo lấy Nhân Gian Lô ra. Cô Thu đã từng thấy hắn dùng nồi, nhưng vẫn hỏi có cần thứ gì quý để đốt không. Hắn xin ba thanh củi khô và một chỗ kê chắc, rồi cùng chị chuyển nồi cơm sang dưới mái hiên cao. Nồi giúp giữ lửa đều, còn gạo vẫn cần thêm nước và thời gian; hắn không thể biến một nồi cơm sống thành bữa ăn chỉ bằng cách đậy nắp.
Thanh Nghi đem củi đã chẻ vào, đặt cách mép lửa. Cô Thu lấy rau vườn, nấu thêm nồi canh. Bảo bảo chị đừng rửa rau bằng nước ngoài sân đang đục; trong chum vẫn còn nước sạch, đủ dùng nếu tiết kiệm.
Khi cơm vừa chín, Hổ đến. Anh mang theo hai bao đất và lời nhắn của Tín: ca trực đã có người chị nhà bác giữ dây nhận tạm; Bảo có thể tới sau bữa tối. Người em hôm nay trực buổi sáng, giờ đang nghỉ, không cần gọi dậy.
Bảo thở ra. “Cảm ơn anh. Ta định tự chạy về báo.”
“Để Tín đi là đúng. Nhưng đừng quên cảm ơn người nhận ca.” Hổ nhìn nồi cơm. “Ở đây còn việc gì?”
“Cần đắp lại mép bờ sau khi nước xuống. Với lại cần người ăn cơm.”
“Việc thứ hai ta làm được.”
Họ ăn dưới mái hiên, mỗi người một bát cơm và ít canh rau. Chủ ruộng trên ngồi cách cô Thu một khoảng; đến khi bà đưa thêm bát cho ông, ông mới kéo ghế lại gần. Đại nói ngày mai phải thay đoạn ống nứt, không thể để rãnh tạm mãi. Chủ ruộng bảo mình có một ống đất còn nguyên trong kho, nhưng cần người đào và khiêng.
“Ta giúp buổi sáng,” Hổ nói. “Chiều ta có việc ở làng.”
Cô Thu bảo sẽ nấu cơm cho những người tới. Bảo đề nghị góp tiền mua ống nếu đoạn còn lại không vừa. Chủ ruộng từ chối, nói trước tiên hãy đo; ông không muốn bán ống cho hàng xóm chỉ vì nước vừa vào nhà họ. Bảo cất tiền lại, nhận việc mang thước sang vào sáng hôm sau, sau ca trực.
Mưa ngớt. Ngoài sân, dòng nước đã lùi khỏi bậc cửa, để lại vệt bùn ngang chân tường. Cô Thu cúi xuống nhặt một chiếc dép trẻ con bị nước cuốn vào góc. Chị lau qua, đặt cạnh đôi còn lại. Đứa con chị từ buồng chạy ra, vừa mang dép vừa hỏi bao giờ nền khô để chơi.
“Mai, nếu con giúp mẹ quét,” chị nói.
“Con quét một nửa thôi.”
“Vậy mẹ quét nửa còn lại.”
Bảo nhìn đứa bé chạy ra cửa, rồi nhìn Thanh Nghi. Nàng đang rửa chiếc xẻng, gạt từng cục bùn bám ở cán. Hắn nhớ lời ông Lương: hàng đã giao đủ. Một câu nói ấy nằm lại trong sổ rất lâu, trong khi người nói biết có một bao bị rách. Ở đây, nếu bờ được lấp mà đoạn ống nứt vẫn nằm bên dưới, lần mưa sau nước sẽ lại tìm đường ra.
Hắn không đem chuyện cũ kể với cô Thu lúc này. Việc của nhà chị đã đủ nhiều. Nhưng khi cùng Thanh Nghi rời sân, hắn lấy bản chép dấu thẻ tre ra xem. Giấy còn khô trong lớp vải dầu.
“Mai sau khi đo ống, ta sẽ kể cho bà Mạnh nghe toàn bộ,” hắn nói. “Kể cả việc ông Lương từng nhận đã giao đủ.”
“Và chuyện ông ấy tự sửa lời mình.”
“Ừ. Ta không muốn người khác nghĩ ông ấy chỉ giấu chuyện.”
Trên đường tới phòng trực, họ gặp Tín đang cầm đèn chờ ở ngã ba. Cậu báo bà Mạnh đã nhận Ô Kê, nhưng con gà không chịu ra khỏi giỏ vì bà Vân để quên một túi thóc ở đó. Bảo nhờ cậu mang trả túi thóc, hứa sáng mai sẽ đến lấy giỏ.
Người chị nhà bác giữ dây đang ngồi bên bát nước khi hắn tới. Bảo xin lỗi vì tới muộn và cảm ơn cô đã nhận thay. Cô đưa hắn tờ ghi giờ, bảo nước trong bát không đổi, nhưng dây treo đèn vừa tuột một nút; cô đã buộc tạm, để sáng kiểm tra lại.
Bảo nhận ca, xem nút dây rồi ghi việc cần làm. Hắn đặt chiếc thước vừa mượn của Hổ cạnh cửa, để sáng khỏi quên đem ra mương.