Chương 479: Bữa Cơm Trên Đường Núi
Sáng hôm sau, người mang thư đến sớm hơn dự tính.
Dì Cúc vừa nhận lại chiếc cân thì một cô gái dừng xe trước cổng nhà bà Mạnh. Trên xe là hai bao muối nhỏ, một bó dây thừng và chiếc rổ trống. Cô tên Thắm, đi qua quê con trai bà Liên để đưa hàng lên trạm nghỉ ở chân núi.
Dì Cúc giao thư, nhắc địa chỉ nhà người nhận. Thắm giắt thư vào túi áo, hỏi bà Mạnh có bán gạo không. Bà chỉ còn đủ gạo ăn và phần đã hẹn với mấy nhà trong làng. Thắm nghe vậy, không trả giá, chỉ nhìn hai bao muối trên xe.
“Trạm nghỉ cần gạo à?” Bảo hỏi.
“Cần. Đêm qua người từ phía núi sang báo đoạn đường bên kia bị sạt. Ba xe hàng kẹt ở trạm, người đi đường cũng ở lại. Bếp của họ chỉ còn ít gạo vụn.”
Bảo nhớ sáng nay mình đã hứa ra giúp lấp rãnh. Hắn hỏi trạm có bao nhiêu người, Thắm đáp chưa đếm được; người báo tin chỉ nói khoảng hai chục, có thể thêm nếu khách từ đường núi quay xuống. Nước vẫn lấy được ở giếng sau trạm, nhưng củi ướt vì mái kho dột.
Thanh Nghi đang giúp bà Mạnh xếp bát, nghe đến đó đi ra. “Có người bị thương không?”
“Người báo tin không nói. Tôi mang muối và dây lên trước, định kiếm thêm gạo dọc đường.”
Bảo cầm bát cơm sáng chưa ăn hết, nhìn sang bà Mạnh. Bà hiểu ý hắn, bảo hắn cứ ăn. Bà sang nhà bên hỏi mượn một chiếc cân, rồi đi cùng Thắm đến mấy nhà có gạo dự trữ. Thanh Nghi ra mương báo Đại rằng Bảo có thể đến muộn; Đại nói phần rãnh đã có đủ người, nếu trên trạm thiếu ăn thì họ góp mỗi nhà một ít.
Đến giữa buổi, trên xe có thêm ba túi gạo. Không nhà nào đưa hết số mình giữ. Cô Thu góp một túi nhỏ, chủ ruộng trên góp túi khác, còn Đại đưa tiền nhờ Thắm mua phần gạo của nhà bán ở đầu làng. Bảo ghi số tiền và tên từng người trên một tờ giấy riêng, hỏi rõ ai cho, ai muốn nhận lại sau. Hai nhà cho, một nhà cho mượn; hắn viết từng dòng như họ nói.
Bà Mạnh đưa thêm một bó củi khô bọc dầu. “Chừng này chỉ đủ nhóm lửa. Lên đó phải kiếm thêm.”
“Con đi cùng,” Bảo nói.
Thắm nhìn xe. “Thêm người thì hàng phải bớt.”
“Con đi bộ.”
Thanh Nghi hỏi trạm cách bao xa. Thắm bảo đi xe nửa ngày, đi bộ lâu hơn; đường có đoạn dốc, trời vừa mưa, tới nơi có thể đã tối. Nàng đề nghị chia hàng: xe chở gạo, nàng và Bảo mang bó củi cùng nồi. Thắm nhìn thanh kiếm bên hông nàng, rồi nhìn bàn tay Bảo đang ôm Nhân Gian Lô.
“Các người đã đi đường núi này chưa?”
“Chưa hết đường,” Thanh Nghi đáp. “Nhưng chúng ta sẽ theo xe, không tự tách ra.”
Hổ đang đi qua cổng, nghe vậy dừng lại. Chiều nay anh có việc ở làng như đã hẹn; anh không thể đi. Anh giúp Thắm xếp bao thấp xuống để xe bớt chòng chành, rồi hỏi Bảo định về lúc nào.
“Nếu đường thông và đủ người ở trạm, ngày mai con về.”
“Nếu không?”
“Con sẽ nhờ người mang tin.”
Bà Mạnh đưa hắn một túi bánh khô. “Phần đi đường của con. Đến nơi hãy tính phần cho người khác.”
Ô Kê nghe tiếng sột soạt, chạy theo đến tận đầu ngõ. Bảo quay lại bế nó, gửi cho Tín. Cậu bé ôm con gà bằng hai tay, lần này dùng dây buộc cửa sân trước khi thả xuống.
“Ta giữ nó tới khi anh về,” cậu nói. “Nhưng nếu nó mổ mướp thì anh trả.”
“Con học câu ấy ở bà Vân phải không?”
“Không. Con đã thấy quả mướp.”
Đường lên núi hẹp dần sau bến. Thắm đi trước dẫn xe, hai người còn lại thay nhau đẩy khi bánh mắc vào chỗ lún. Bảo mang nồi và bó củi, mới đầu còn nói chuyện, về sau chỉ đủ hơi để thở. Tới đoạn dốc cuối, Thanh Nghi nhận bó củi. Hắn định giữ lại, nhưng nhìn vệt bùn trên bánh xe, đành để nàng cầm.
Trạm nghỉ nằm dưới một vách đá thấp. Khi họ đến, sân trạm đầy người; ba chiếc xe xếp sát nhau, hàng phủ bạt. Mái kho phía sau thủng một mảng, nước mưa nhỏ xuống đống củi. Mùi cháo loãng bay ra từ bếp.
Một người phụ nữ đang múc cháo, thấy xe muối thì chạy tới. Cô là người trông trạm, tên Mai. Nghe Thắm nói có gạo, cô nhìn những chiếc túi hồi lâu rồi hỏi giá. Thắm đưa tờ giấy Bảo ghi: phần nào được cho, phần nào cho mượn, tiền mua đã trả bao nhiêu.
Mai đọc xong, quay sang những người đang chờ. “Gạo đủ nấu thêm, nhưng phải chia lại lượt. Trẻ nhỏ và người bị thương ăn trước.”
Một người đàn ông ở xe hàng phản đối. Ông nói nhà mình có tiền, muốn mua riêng một túi để nấu cho người nhà. Mai chưa kịp trả lời thì Bảo hỏi:
“Nhà ông có mấy người?”
“Bốn. Ta không định ăn của người khác.”
“Cháu không nói ông định ăn của ai. Nhưng nếu mua cả túi, những người còn lại tối nay chưa chắc có đủ.”
“Ta trả giá gấp đôi.”
Bảo nhìn xuống tờ giấy. Phần gạo mua bằng tiền của Đại, Thắm đã trả cho người bán; phần hai nhà cho không kèm điều kiện bán. Không phải mình hắn có quyền quyết định lấy tiền hay giữ lại. Hắn hỏi Mai trạm có thể nấu chung và bán từng bát theo giá thường không; số tiền thu được dùng mua thêm gạo và trả phần mượn. Mai hỏi lại Thắm về lời dặn của từng nhà góp gạo. Sau đó cô đồng ý với người đàn ông rằng gia đình ông có thể mua bốn bát trước, nhưng không mua trọn túi.
Ông không vui. Ông hỏi nếu mai đường vẫn tắc thì sao. Mai nói trạm chưa có câu trả lời, sáng sớm sẽ cử hai người xuống chân núi mua thêm. Ông nhìn ba chiếc xe mắc lại, cuối cùng lấy tiền đặt lên bàn.
“Bốn bát. Nếu còn việc khuân vác, gọi con trai ta.”
Bảo cùng Mai mở túi gạo, nhặt sạn. Bếp có một nồi lớn nhưng củi ướt cháy không đều; hắn đặt Nhân Gian Lô ở góc có mái che, dùng bó củi của bà Mạnh nhóm mồi. Mấy người đi đường tách phần ruột khô trong những thanh củi ướt, chẻ nhỏ để hong. Thanh Nghi cùng con trai người đàn ông khiêng nước từ giếng, sau đó hỏi nơi có người bị thương.
Một người đánh xe bị đá rơi trúng chân, đã được băng bằng vải sạch. Thanh Nghi không nhận mình biết chữa thương. Nàng giúp kê chân cho người ấy, hỏi thuốc đã dùng và nhờ Mai báo người có kinh nghiệm ở xóm dưới. Thắm nói sáng mai mình xuống núi mua gạo sẽ ghé mời thầy thuốc, nếu đêm nay chân sưng thêm thì phải tìm người đi ngay.
Nồi cháo đầu tiên chín khi trời sẫm. Bảo nếm, thêm chút muối rồi nhường vá cho Mai. Cô gọi tên từng nhóm, không cần ai xếp hàng ngoài mưa. Trẻ nhỏ được ăn trước, tiếp đến người bị thương và những người đã nhường bữa trưa. Người đàn ông mua bốn bát tự mang khay tới, đưa tiền lẻ vừa đủ; con trai ông ở lại rửa nồi.
Bảo ăn sau cùng. Hắn bưng bát ngồi cạnh bậc cửa, nóng đến mức phải đổi tay. Cháo chỉ có gạo và ít rau khô, nhưng đặc hơn hắn tưởng. Mai ngồi xuống bên cạnh, đặt một gói vải lên đùi.
“Của mẹ tôi,” cô nói. “Mỗi năm mẹ vẫn gửi đồ qua trạm. Gặp Thắm, tôi mới biết dì Cúc gửi thư.”
Thắm đang bận cùng Thanh Nghi che lại kho củi. Bảo mất một lúc mới hiểu. “Bà Liên là mẹ cô?”
Mai lắc đầu. “Mẹ chồng tôi. Chồng tôi là người dì Cúc nhờ gửi thư.”
Cô giải thích chồng mình đang ở nhà bên kia núi, chăm con nhỏ. Con đường sạt nằm sau trạm; thư chưa thể đến tay anh ngay. Nghe Thắm kể vắn tắt chuyện hỏi về nhà chợ, Mai mới ra tìm họ.
“Mẹ để lại ít đồ trong rương. Chồng tôi giữ. Tôi không biết có giấy chuyến gạo không.” Cô kéo nút gói vải. “Nhưng có thứ này mẹ từng dặn nếu gặp người ở Lạc Kê thì hỏi giúp.”
Bên trong là một ống tre, ngắn bằng bàn tay. Một đầu bịt sáp đã nứt; trên thân còn vết dây cũ và một nét khắc mờ. Bảo không đưa tay nhận ngay.
“Cô có biết trong đó là gì không?”
“Không. Tôi chưa mở. Mẹ nói có người gửi lại, nhưng người ấy không đến lấy. Sau khi mẹ mất, tôi mang theo vì vẫn đi qua đường này.”
Bảo cúi sát hơn. Nét khắc giống một chữ số, nhưng vỏ tre bị xước, không thể nhìn rõ. Hắn nhớ ông Lương thấy ống tre buộc vào bao gạo nguyên, sau đó được đưa vào gian sau. Có thể đây là ống ấy. Cũng có thể nhà chợ từng giữ nhiều ống giống nhau.
“Chồng cô có biết cô đem nó đi không?” hắn hỏi.
“Biết. Anh ấy bảo nếu gặp đúng người thì đưa, nhưng thế nào là đúng, tôi cũng chưa rõ.”
Thanh Nghi bước vào, nghe Mai kể lại. Nàng hỏi có thể chờ chồng cô xem cùng không. Mai nhìn trời tối ngoài sân, đáp rằng đường sạt chưa biết bao giờ thông, nhưng sáng mai cô sẽ nhờ người từ phía bên kia mang tin về nhà. Nếu chồng cô đồng ý, họ có thể cùng mở; nếu không, cô sẽ mang ống về.
Bảo gật đầu. Hắn muốn biết bên trong có gì, nhưng chiếc ống đã nằm yên nhiều năm, thêm một đêm sẽ không khiến bữa cơm vừa nấu mất đi.
Mai buộc gói vải lại. Bảo giúp cô cất nó lên kệ cao, tránh chỗ mái dột. Phía dưới, nồi cháo còn một ít; hắn đậy nắp, đặt vá ngay ngắn bên cạnh để người đói muộn có thể múc. Rồi hắn lấy tờ giấy ghi gạo ra, thêm một dòng: sáng mai mua tiếp, người xuống núi là Thắm.
Ngoài sân, mưa bắt đầu rơi lại. Thanh Nghi dựng thanh kiếm dưới mái hiên, đi cùng con trai người đánh xe phủ thêm bạt lên hàng. Bảo bê nồi nước nóng ra cho họ rửa tay. Khi hắn quay vào, trên kệ cao, gói vải bọc ống tre vẫn nằm cạnh ngọn đèn nhỏ.