Chương 57: Tạ Ký Mở Lại Bằng Hai Tờ Giấy
Ngày thứ tư, Tạ Tiểu Bảo mang hai mươi lăm đồng ra khu vật liệu cá nhân. Hắn đi chậm hơn mọi khi, không phải vì đường xa, mà vì mỗi bước chân đều như nghe thấy tiền trong túi đang vơi đi trước cả lúc nó thật sự rời tay.
Giỏ sạch loại sáu khay: mười tám đồng. Giấy đủ cắt bốn mươi cặp phiếu: hai đồng. Một túi vải màu vàng để riêng tiền mua hộ: ba đồng. Dây gai cùng mấy thẻ số gỗ nhỏ: hai đồng. Cộng lại vừa khít hai mươi lăm, bảy mươi còn bốn mươi lăm. Ba đồng cũ trong góc túi, hắn không động tới.
Người bán giỏ còn mời thêm:
“Muốn khắc tên lên giỏ không? Hai đồng thôi.”
“Không.”
“Có tên người ta dễ nhận.”
“Ta buộc thẻ là được.”
“Khắc thì đẹp hơn.”
“Đẹp đâu có giao nhanh hơn.”
Người bán nhìn hắn một lúc, biết gặp phải loại khách không moi thêm được đồng nào, bèn thôi không nói nữa.
Tiểu Bảo mang bộ đồ nghề mới về khoảng sân cá nhân cạnh dãy tạp vụ. Tấm bảng nhỏ mua từ trước chỉ chiếm đúng một góc bảng chung như Hứa Đồng đã cho phép. Dòng đầu tiên hắn viết chữ to nhất:
TẠ KÝ TẠP VỤ — VIỆC CÁ NHÂN. KHÔNG PHẢI DỊCH VỤ CỦA THÁI HUYỀN.
Bên dưới, chữ nhỏ dần nhưng dày đặc: nhận việc ngoài ca; không giữ suất cơm, không nhận thẻ ăn trước, không nhận đồ cấm, vật không rõ, thư mật hay tiền lớn; việc chỉ tính là đã nhận khi có phiếu số và dấu 047; tiền công trả sau khi hoàn thành, tiền mua hộ ghi riêng. Cuối cùng là ba khung giờ và ba tuyến hắn thường chạy.
Không đẹp chút nào, lại rất nhiều chữ. Nhưng ai đọc hết cũng khó mà hiểu thành hắn đang bán cơm.
Hứa Đồng tới kiểm. Ông đọc từ dòng đầu tới dòng cuối, không bỏ chữ nào, rồi chìa tay:
“Phiếu?”
Tiểu Bảo đưa một cặp. Hai tờ cùng mang số 001, mỗi tờ có đủ các ô: người gửi, việc, nơi lấy, nơi giao, hạn, tiền công, tiền mua hộ. Phía dưới là một ô “ĐÃ NHẬN — 047” và một ô “ĐÃ GIAO — người nhận ký”. Tờ thứ hai giống hệt, để người gửi giữ cho tới khi việc xong.
“Ngươi cắt cả đêm à?”
“Không ạ. Hai canh.”
“Ngủ đủ không?”
“Hơn bốn canh.”
“Ít ra còn nhớ.” Ông chỉ cái túi vàng. “Tiền khách?”
“Chỉ tiền mua hộ. Tiền công không bỏ vào đó.”
“Sổ?”
Tiểu Bảo đưa cuốn sổ mỏng tự khâu gáy. Trang đầu ghi hai dòng: “Tiền mình: không ghi vào đây.” và “Tiền khách: vào — dùng — dư — trả.” Hứa Đồng đọc xong, gập sổ lại, giọng không lên không xuống:
“Bảy ngày. Không được tự kéo người khác chạy cho ngươi. Không được nói tông bảo đảm. Có tranh chấp, ta đình tiếp.”
“Dạ.” Tiểu Bảo đáp đủ bốn lần, mỗi điều một tiếng.
“Được mở.”
Hắn treo bảng lên. Không ai vỗ tay, cũng chẳng có đám đông nào. Hai người đi ngang liếc qua rồi đi thẳng. Một người đứng đọc rất lâu nhưng cuối cùng không gửi việc. Tiểu Bảo lại thấy thế là tốt. Ngày đầu mở lại mà đông như hôm bị dẹp, hắn sẽ phải nghi mình vẫn chưa sửa đúng chỗ.
Gần trưa, việc đầu tiên mới tới. Một tạp dịch nữ cần mang đôi giày đã sửa sang xưởng phía nam, công hai đồng, đúng tuyến hắn đi sau ca. Tiểu Bảo viết phiếu 001, xé một nửa đưa cho nàng.
“Giữ tới lúc nhận lại giày.”
“Lỡ ta làm mất thì sao?”
“Ta còn nửa kia. Nhưng mất thì phiền.”
Việc thứ hai là trả ba món dụng cụ về kho đông, cũng hai đồng, phiếu 002. Việc thứ ba là mua một bó dây nhỏ, giá dự kiến ba đồng, công một đồng. Người gửi đưa luôn bốn đồng. Tiểu Bảo tách ra ngay trước mặt người ta: ba đồng mua hộ bỏ vào túi vàng, đồng còn lại đẩy trả.
“Công trả sau.”
“Ta đưa luôn cho tiện.”
“Sau.”
“Vì sao?”
“Chưa làm.”
Người kia đành cất lại một đồng, vẻ mặt như vừa gặp một kẻ chê tiền.
Hết ca, Tiểu Bảo chạy một vòng: xưởng sửa, kho đông, quầy dây. Giao đủ cả ba. Bó dây giá thật chỉ hai đồng rưỡi, người bán thối lại nửa đồng. Hắn ghi vào sổ: “Vào: 3. Dùng: 2,5. Dư: 0,5.” rồi trả đủ nửa đồng ấy cho khách.
Người kia trợn mắt:
“Nửa đồng cũng trả?”
“Không phải của ta.”
“Ngươi giữ cũng chẳng ai biết.”
“Ta biết.”
Người kia nhìn cuốn sổ một lúc rồi ký vào ô đã giao. Ba việc xong, tiền công năm đồng, bốn mươi lăm thành năm mươi. Không nhiều, nhưng việc nào cũng có dấu nhận và dấu giao, không ai phải nhớ bằng miệng hay cãi nhau bằng trí nhớ.
Ngày thứ hai, Ngưu Đại xuất hiện trước bảng. Tiểu Bảo nhìn hắn:
“Dãy bảy không dùng Hạ Tùng nữa à?”
“Vẫn dùng. Nhưng hôm nay bảy suất. Giỏ hắn chỉ bốn, hắn bảo chia hai chuyến, bọn ta không muốn ngồi chờ.”
“Ta mười đồng.”
“Hắn tám.”
“Biết rồi.”
“Không bớt?”
“Không bớt.”
Ngưu Đại bật cười. “Được. Mười.”
Tiểu Bảo không coi đó là giành lại khách. Chỉ là hôm nay nhu cầu của dãy bảy hợp với giỏ sáu khay hơn đòn gánh của Hạ Tùng. Hôm khác chỉ bốn suất, có khi Hạ Tùng lại hợp hơn. Hắn thích cách này, vì chẳng ai phải biến thành kẻ thù của ai.
Có điều Ngưu Đại cầm bảy phiếu nhà ăn, còn giỏ thì chỉ sáu khay. Tiểu Bảo không giấu:
“Giỏ sáu. Ta mang sáu suất. Một người tự xuống lấy, hoặc ta quay thêm chuyến hai, mất thêm thời gian.”
Ngưu Đại gọi một người xuống tự lấy. Sáu suất còn lại đi một lượt, phiếu 004, mười đồng trả sau khi giao. Năm mươi thành sáu mươi.
Chiều đó Hứa Đồng đi ngang bảng. Ông không nói gì, chỉ nhìn lối đi: không ai tụ tập, không ai đứng chặn cửa nhà ăn, tấm bảng nằm đúng góc được cho. Rồi ông đi tiếp. Tiểu Bảo coi cái nhìn ấy còn có giá hơn một câu khen.
Bảy ngày thử mới qua được ba ngày nhưng đã đủ loại việc để thử những chỗ hắn vừa sửa. Có người đưa ba đồng nhờ mua dầu đèn mà phiếu không ghi loại dầu. Tiểu Bảo không nhận ngay.
“Loại nào?”
“Loại thường.”
“Thường có ba loại.”
“Thì cái rẻ.”
“Rẻ nhất cháy khói.”
Người kia khó chịu ra mặt, nhưng cuối cùng vẫn phải quay về hỏi người cùng phòng rồi ghi rõ.
Một người khác để giấy nhờ mang một gói thuốc không ghi tên. Tiểu Bảo gạch luôn: “Vật không rõ — không nhận.” Người gửi chạy tới cãi:
“Chỉ là thuốc đau bụng thôi mà.”
“Vậy ghi tên thuốc.”
“Ta không biết tên.”
“Vậy ta càng không mang.”
“Ta trả năm đồng.”
“Không mang.”
Hứa Đồng tình cờ đi ngang, nghe hết từ đầu tới cuối. Ông không khen, chỉ buông một câu: “Đúng quy tắc.” Thế là đủ.
Ngày thứ tư, có người muốn gửi trước mười đồng tiền công cho ba chuyến trong tuần. Tiểu Bảo đẩy trả lại.
“Trả sau từng việc.”
“Ta ngại mỗi lần lại phải đưa.”
“Ta ngại giữ tiền công cho việc chưa làm.”
“Nhỡ ngươi quên?”
“Có phiếu.”
Người kia nhìn hai nửa tờ giấy cùng số trong tay, cuối cùng gật đầu.
Ngày thứ năm, Hạ Tùng để một mảnh giấy ở bảng Tạ Ký. Tiểu Bảo thoạt tiên tưởng đối thủ tới phá, mở ra mới thấy mấy dòng viết gọn: “Nếu có tuyến bắc trên tám suất, ta nhận bốn suất còn lại với giá chia công. Nếu không được thì bỏ.” Hắn cầm giấy sang hỏi Hứa Đồng trước.
“Giao lại việc cho người khác có được không ạ?”
“Trong bảy ngày thử thì không.”
Tiểu Bảo viết trả Hạ Tùng: “Chưa được phép. Sau bảy ngày hỏi lại.” Hạ Tùng đọc xong nhún vai, không ai giận ai. Tiểu Bảo nhận ra quy tắc không chỉ chặn hắn; nó còn chặn Tạ Ký lớn nhanh hơn thứ hắn quản nổi.
Tới lúc này, hắn mới thấy cái tên Tạ Ký không còn khiến mình ngượng như trước. Không phải vì nó nghe kêu, mà vì dưới cái tên ấy giờ đã có quy tắc thật: có phiếu, có giờ, có cách ghi tiền, có chỗ đặt đúng, có cả những thứ không nhận. Một cái tên chỉ đáng giữ khi người ta biết nó có nghĩa gì.
Hắn kiểm sổ năm ngày đầu. Không có tiền khách thất lạc, không có việc giao thiếu chữ ký, không có ca chính nào trễ vì việc riêng. Có hai khách cũ chưa quay lại, có ba khách mới. Ngưu Đại cần sáu suất thì gọi hắn, chỉ bốn suất thì gọi Hạ Tùng. Tiểu Bảo thấy kết quả này tốt hơn giành hết về mình. Tuyến nào người khác làm tốt hơn thì khách chọn họ; Tạ Ký chỉ cần làm phần của mình đủ đáng tin để còn người quay lại.
Cuối buổi, hắn ra bảng gom các yêu cầu mới. Có một phiếu chữ viết rất gọn, nét nào ra nét nấy:
Người gửi: Lục Thanh Nghi. Việc: trả một quyển kiếm phổ nhập môn đã mượn về thư phòng chung trước giờ Dậu ngày mai. Nơi lấy: bảng giao nhận Kiếm Viện ngoài sân bắc. Tiền công đề nghị: 2 đồng.
Không có câu “tiện thì giúp”, không có “ngươi đang nợ ta thuốc”, cũng không đòi ưu tiên. Chỉ là một yêu cầu đúng mẫu như của bất kỳ ai.
Tiểu Bảo nhìn con số hai đồng, rồi nhìn cái tên. Hắn lấy phiếu số 011, đóng dấu “ĐÃ NHẬN — 047”. Nếu Thanh Nghi muốn dùng Tạ Ký thì nàng cũng xếp hàng bằng giấy như mọi người.
Hắn chưa cất phiếu ngay mà kiểm lại giờ nhận, nơi lấy và hạn giao. Sân bắc nằm ngoài hai tuyến thường ngày, nhưng ca chính ngày mai của hắn kết thúc ở kho đông, từ đó vòng lên thư phòng chung chỉ lệch một đoạn, không cần phá giới hạn giờ nghỉ. Hắn ghi thêm ở bản mình: “Nhận theo tuyến ngày mai — không ưu tiên.” rồi treo nửa phiếu xác nhận số 011 vào ô để người gửi tới nhận.
Một tạp dịch đứng cạnh đọc được tên Lục Thanh Nghi, huýt sáo khe khẽ.
“Khách lớn đấy.”
“Khách hai đồng.”
“Kiếm Viện đấy.”
“Phiếu vẫn hai đồng.”
“Ngươi không tăng giá à? Xa thế.”
“Ngày mai tiện tuyến.”
Người kia lắc đầu như nhìn một kẻ không biết làm ăn. Tiểu Bảo thì chẳng thấy có gì khó hiểu. Việc tốn ít đường thì giá không cần cao, chỉ vì người gửi đeo thẻ xanh đẹp hơn người khác.
Hắn gập sổ ngày thứ năm. Bảy ngày thử chưa xong, nhưng lần đầu tiên kể từ hôm bị dẹp, Tạ Ký không còn giống một ý tưởng đang run rẩy xin phép được sống. Nó có đồ nghề của mình, giấy của mình, chỗ đứng của mình, tiền khách tách riêng, và cả những việc hắn từ chối được dù người ta trả cao.
Tiểu Bảo thấy như thế mới hợp lý.